Sporcuların kişilik özelliklerinin saldırganlık ve öfke düzeylerine etkisinde iletişim becerilerinin aracılık rolü
Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi, cilt.17, sa.64, ss.644-656, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 17 Sayı: 64
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.70736/ijoess.2164
- Dergi Adı: Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: MLA - Modern Language Association Database, TR DİZİN (ULAKBİM), MLA International Bibliography, Academic Search Ultimate (EBSCO)
- Sayfa Sayıları: ss.644-656
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Atatürk Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışmanın amacı sporcuların kişilik özelliklerinin saldırganlık ve öfke düzeyleri üzerindeki etkilerini incelemek ve bu etkileşimde iletişim becerilerinin aracılık rolünü belirlemektir. Bu çalışma, sporcuların kişilik özelliklerinin saldırganlık ve öfke üzerindeki etkilerini ve iletişimin önemini anlamak için bir fırsat sunmaktadır. Bu çalışma, Türkiye’nin Doğu Anadolu Bölgesi’ndeki 14 ilde (Kars, Erzurum, Ardahan, Ağrı, Muş, Bingöl, Bitlis, Erzincan, Tunceli, Van, Malatya, Elazığ, Hakkari ve Iğdır) yaşayan ve düzenli spor faaliyetlerine katılan 18 yaş üstü 540 lisanslı sporcu ile yürütülmüştür. Araştırmada veri toplama araçları olarak “Beş Faktör Kişilik Ölçeği”, “İletişim Becerilerini Değerlendirme Ölçeği” ve “Sporda Saldırganlık ve Öfke Ölçeği” kullanılmıştır. Doğrulayıcı faktör analizi sonuçlarına göre ölçeklerin uyum indeksi değerleri kabul edilebilir düzeydedir (χ²/sd=2,34, RMSEA=0,067, CFI=0,94, SRMR=0,056). Ölçeklerin iç tutarlılık katsayılarına (Cronbach alfa) göre; Beş Faktör Kişilik Ölçeği’nin (α=0,89), İletişim Becerilerini Değerlendirme Ölçeği’nin (α=0,87) ve Spor Saldırganlığı ve Öfke Ölçeği’nin (α=0,91) güvenirlik düzeyleri yüksektir. Yakınsak ve ayırıcı geçerlik analizleri ile ölçeklerin güvenirliği ve ölçülen kavramların birbirinden farklı olduğu doğrulanmıştır. Ölçek puanları arasındaki ilişkiler Pearson korelasyon katsayısı kullanılarak incelenmiş ve normal dağılım varsayımlarının sağlandığı görülmüştür (tümü p<0,05). Sonuç olarak, sporcuların kişilik özelliklerinin saldırganlık ve öfke düzeylerini önemli ölçüde etkilediğini açığa çıkarmıştır. Özellikle, iletişim becerilerinin bu ilişkiye kısmen aracılık ettiği ve iletişim becerisi daha yüksek olan sporcuların daha düşük saldırganlık ve öfke düzeyleri sergilediği belirlendi. Bu aracılık etkisi, iletişim becerilerinin rekabetçi spor ortamlarında sporcuların duygusal ve davranışsal tepkilerinde koruyucu ve düzenleyici rolünü vurgulamaktadır.
This study aims to examine the effects of athletes’ personality traits on their Aggressiveness and anger levels and to determine the mediating role of communication skills in this interaction. This study provides an opportunity to understand the effects of athletes’ personality traits on Aggressiveness and anger and the importance of communication. This study was conducted with 540 licensed athletes who are over the age of 18, live in 14 cities of the Eastern Anatolia region of Türkiye (Kars, Erzurum, Ardahan, Ağrı, Muş, Bingöl, Bitlis, Erzincan, Tunceli, Van, Malatya, Elazığ, Hakkari, and Iğdır), and participate in regular sports activities. “Five Factor Personality Scale,” “Communication Skills Assessment Scale,” and “Sports Aggressiveness and Anger Scale” were used as data collection tools in the research. The results of the confirmatory factor analysis revealed that the fit index values of the scales were at an acceptable level (χ²/df = 2.34, RMSEA = 0.067, CFI = 0.94, SRMR = 0.056). According to the internal consistency coefficients (Cronbach’s alpha) of the scales, the reliability levels of the Five Factor Personality Scale (α = 0.89), the Communication Skills Assessment Scale (α = 0.87), and the Sports Aggressiveness and Anger Scale (α = 0.91) were high. Convergent and discriminant validity analyses confirmed the scales’ reliability and that the concepts measured were distinct from each other. Relationships between scale scores were examined using the Pearson correlation coefficient, and the results showed that normal distribution assumptions were met (all p < 0.05). In conclusion, the findings revealed that athletes’ personality traits significantly influence their levels of aggressiveness and anger. In particular, communication skills were found to partially mediate this relationship, with athletes who have higher communication skills exhibiting lower levels of aggressiveness and anger. This mediating effect underscores the protective and regulatory role of communication skills in athletes’ emotional and behavioural responses within competitive sport environments.