Akademik Veri Yönetim Sistemi
8. ULUSLARARASI SAĞLIK BİLİMLERİ VE YAŞAM KONGRESİ /8th INTERNATIONAL HEALTH SCIENCE AND LIFE CONGRESS, Burdur, Türkiye, 16 - 19 Nisan 2025, ss.686, (Özet Bildiri)
Background: Doğal afetler, toplumun tüm kesimlerini etkileyen yıkıcı olaylar olsa da, bu
etkilerin bireyler üzerindeki sonuçları; cinsiyet, sosyoekonomik statü ve kırılganlık düzeyine
göre farklılaşmaktadır. Kadınlar, afet öncesi, sırası ve sonrasında; bakım yükümlülükleri,
kaynaklara sınırlı erişim, toplumsal cinsiyet rolleri ve karar alma mekanizmalarındaki
temsiliyet eksikliği gibi nedenlerle dezavantajlı konumda yer almaktadır. Bu durum, kadınların
afetlerden orantısız şekilde etkilenmesine neden olmakta ve afetlere karşı dayanıklılıklarının
artırılması gerekliliğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, afet ve toplumsal cinsiyet ilişkisini
inceleyen bilimsel yayınların sistematik olarak değerlendirilmesi, alandaki bilgi birikiminin
haritalandırılması açısından önem arz etmektedir.
Aim: Bu çalışmanın amacı, 2020-2025 yılları arasında Scopus veri tabanında “kadın” ve “afet”
anahtar kelimeleri ile yayımlanan bilimsel yayınları bibliyometrik analiz yöntemiyle
inceleyerek, güncel araştırma eğilimlerini, en fazla katkı sağlayan ülkeleri ve tematik
yönelimleri belirlemektir.
Methods: Araştırma tanımlayıcı nitelikte olup, bibliyometrik analiz yöntemi kullanılmıştır.
Scopus veri tabanında “disaster” ve “woman” anahtar kelimeleriyle yapılan taramada 869
yayına ulaşılmıştır. Veriler RStudio yazılımı aracılığıyla analiz edilmiş; yayınların yıllara göre
dağılımı, ülkeler, yayın kaynakları ve anahtar kelimeler değerlendirilmiştir.
Results: En çok yayın üreten ülkeler ABD (n=227), Japonya (n=110), Birleşik Krallık (n=110),
Avustralya (n=83) ve Kanada (n=53) olarak tespit edilmiştir. Yayınlar en çok “International
Journal of Environmental Research and Public Health” ve “International Journal of Disaster
Risk Reduction” gibi dergilerde yer almıştır. Öne çıkan tematik kavramlar arasında
“kırılganlık”, “dayanıklılık” ve “toplumsal cinsiyet temelli risk” yer almaktadır.
Discussion and Conclusion: Kadın ve afet temalı çalışmaların son yıllarda artış göstermesi,
bu alanın bilimsel ve politik gündemdeki önemine işaret etmektedir. Ancak gelişmekte olan
ülkelerden sınırlı sayıda yayın yapılması, daha kapsayıcı, kültürel bağlamı gözeten ve toplumsal
cinsiyete duyarlı afet araştırmalarına olan ihtiyacı ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler: Kadın, Afet, Bibliyometrik Analiz, Toplumsal Cinsiyet, Afet Yönetimi