İş Hayatında Sanal Uçurum: Sosyotelizm ve İşe Yabancılaşma Arasındaki İlişkide İş Yeri Yalnızlığının Rolü
Journal of Yasar University, cilt.21, sa.Special Issue of 24th International Business Congress, ss.334-350, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 21 Sayı: Special Issue of 24th International Business Congress
- Basım Tarihi: 2026
- Dergi Adı: Journal of Yasar University
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.334-350
- Atatürk Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu araştırma çağımızın en önemli iletişim engellerinden biri olarak kabul edilen ve hayatın birçok alanında olumsuz etkileri tartışılan sosyotelizm kavramının örgüt ortamında hangi olumsuz durumlara neden olabileceği sorunsalından hareketle hazırlanmıştır. Konu ile ilgili gerçekleştirilen alan yazını taraması neticesinde mevcut araştırma sosyotelizme maruz kalmanın çalışanların işlerine yabancılaşma düzeylerini ne ölçüde etkilediği ve söz konusu bu etkide çalışanların iş yerlerinde hissettikleri yalnızlığın bir rolü olup olmadığının belirlenmesini amaçlamaktadır. Söz konusu amaç doğrultusunda Erzurum şehir merkezinde faaliyet gösteren iki bankanın 218 çalışanından anket yöntemi aracılığıyla veri toplanmıştır. Hazırlanan anketler araştırmacı tarafından katılımcılara yüz yüze uygulanmıştır. Elde edilen araştırma verilerine SSPS ve AMOS programları aracılığı ile güvenirlilik analizleri, doğrulayıcı faktör analizleri ve korelasyon analizleri uygulanmıştır. İlgili yazın neticesinde ortaya konan yapısal model test edilip modele ait değişkenler arasındaki doğrudan ve dolaylı ilişkiler tespit edilmiş ve bootstrap analizi ile dolaylı ilişkilerin geçerliliği incelenmiştir. Gerçekleştirilen analiz sonuçlarına göre, araştırmaya katılan iş görenlerin sosyotelizme maruz kalmalarının işlerine yabancılaşma düzeylerini ve iş yerinde yaşadıkları yalnızlık hissini artırdığı tespit edilmiştir. Ayrıca katılımcıların sosyotelizme maruz kalmalarının yalnızlık hissetmeleri aracılığı ile işe yabancılaşma düzeylerini arttırdığı da kısmen ortaya konulmuştur. Bu bağlamda sosyotelizmin örgüte yabancılaşma ve iş yeri yalnızlığı kavramları ile olan ilişkisinin tespitinin, ilgili alan yazınına katkı sağlayacağı beklenmektedir.
This research is based on the problem of which negative situations the concept of sociotelism, which is accepted as one of our age's most important communication barriers and whose negative effects are discussed in many areas of life, may cause in the organisational environment. As a result of the literature review on the subject, the current research aims to determine to what extent exposure to phubbing affects the level of alienation of employees from their jobs and whether the feelings of loneliness that employees feel at work play a role in this effect. In line with this purpose, data were collected from 218 employees of two banks operating in Erzurum city centre through the questionnaire method. The prepared questionnaires were applied face-to-face to the participants by the researcher. Reliability analyses, confirmatory factor analyses, and correlation analyses were applied to the obtained research data through SPSS and AMOS programs. The structural model put forward as a result of the relevant literature was tested, and the direct and indirect relationships between the model variables were determined and the validity of indirect relationships was examined by bootstrap analysis. According to the results of the analysis, it was determined that the exposure of the employees to phubbing increases their level of alienation from their jobs and the feeling of loneliness they experience at work. In addition, it was partially revealed that the participants' exposure to phubbing increased their level of alienation from work through their feelings of loneliness. In this context, it is expected that the determination of the relationship between sociotelism and the concepts of alienation from the organisation and workplace loneliness will contribute to the related literature.