Akademik Veri Yönetim Sistemi
EGE 14TH INTERNATIONAL CONFERENCE ON APPLIED SCIENCES, İzmir, Türkiye, 23 Aralık 2025, cilt.3, ss.262-269, (Tam Metin Bildiri)
Günümüzde hızla artan plastik tüketimi, özellikle polietilen tereftalat (PET) şişe atıkları, çevresel sürdürülebilirlik açısından ciddi bir sorun oluşturmaktadır. Uzun yıllar doğada bozunmadan kalabilen bu atıkların geri kazanımı, yalnızca atık yönetimi açısından değil, aynı zamanda doğal kaynak tüketiminin azaltılması ve karbon ayak izinin düşürülmesi açısından da önem taşımaktadır. Bu bağlamda, atık malzemelerin geoteknik mühendisliğinde alternatif iyileştirme malzemesi olarak değerlendirilmesi, sürdürülebilir zemin mühendisliği uygulamalarının gelişimine katkı sağlamaktadır. Bu çalışma, sıvılaştırılmış PET şişe atıklarının ince taneli kil zeminlerin kıvam özellikleri ile donma-çözülme çevrimleri altındaki davranışı üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında yüksek plastisiteli bir kil zemine, sıvılaştırılmış PET atıkları farklı oranlarda (%5, %10, %15 ve %20) ilave edilerek katkılı zemin numuneleri hazırlanmıştır. Numuneler üzerinde Atterberg limitleri deneyleri gerçekleştirilerek katkının zeminin kıvam özellikleri üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir. Ayrıca, seçilen katkı oranları için 0, 1, 3, 5, 10 ve 15 çevrim olacak şekilde donma-çözülme deneyleri uygulanmış ve çevrim sayısının artışıyla zemin davranışındaki değişimler incelenmiştir. Deney sonuçları, sıvılaştırılmış PET katkısının genel olarak zemin sınıfını önemli ölçüde değiştirmediğini, ancak plastik limit ve plastisite indisinde katkı oranına ve ekleniş biçimine bağlı değişimler oluşturduğunu göstermiştir. Donma-çözülme deneyleri sonucunda ise çevrim sayısının artmasıyla dayanım kayıpları gözlenmiş olmakla birlikte, %10 ve %20 katkı oranlarının donma-çözülmeye karşı daha olumlu bir davranış sergilediği belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, sıvılaştırılmış PET atıklarının soğuk iklim koşullarında kil zeminlerin çevreci ve sürdürülebilir şekilde iyileştirilmesinde kullanılabileceğini ortaya koymaktadır.