Küba'da İdarenin Yargısal Denetimi
İdare Hukukunda Uluslararası Araştırmalar 3, Ünal Yıldız, Editör, Eğitim Yayınevi, Ankara, ss.1-53, 2026
- Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Araştırma Kitabı
- Basım Tarihi: 2026
- Yayınevi: Eğitim Yayınevi
- Basıldığı Şehir: Ankara
- Sayfa Sayıları: ss.1-53
- Editörler: Ünal Yıldız, Editör
- Atatürk Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışmada Küba’da idarenin yargısal denetimi, 2019 Anayasası ve 1 Ocak 2022'de yürürlüğe giren 142 sayılı İdari Yargılama Kanunu esas alınarak incelenmektedir. Küba’da idari yargı, sömürge döneminde adaya teşmil edilen 1888 tarihli İspanyol Kanunu’ndan miras kalan dar bir model üzerine kurulmuş ve bu model 1974 ve 1977 kanunlarıyla büyük ölçüde korunmuştur. Bu dönemde idari yargı; yalnızca idari işlemlerin hukuka uygunluğunu inceleyen, sübjektif hak sahiplerine açık, geniş istisnalarla sınırlı, takdir yetkisini denetleyemeyen ve ihtiyati tedbir ile icra yetkileri zayıf bir görünüm sergilemiştir. 2019 Anayasası, etkili yargısal koruma hakkını ve idarenin sorumluluğunu açıkça düzenleyerek idari yargıya ilk kez sağlam bir anayasal temel kazandırmıştır. 142 sayılı Kanun ile idari yargının görev alanı genel bir kuralla belirlenmiş; düzenleyici işlemler, idari eylemler ve ihmaller denetime açılmış; dava açma ehliyeti meşru menfaati de kapsayacak şekilde genişletilmiş; takdir yetkisinin denetim dışında tutulmasına son verilmiş, ön ödeme şartı kaldırılmış ve ihtiyati tedbir rejimi genişletilmiştir. Ayrıca 153 sayılı Kanun ile anayasal hakların korunması için amparo davası kabul edilmiştir. Bununla birlikte yargı birliği sistemi, idari başvuru yollarının tüketilmesi zorunluluğu ve hükümet işlevine dayanan geniş istisnalar varlığını sürdürmektedir. Kararların icrası da esas olarak idarenin elinde kalmaktadır. Çalışma, reformun normatif düzeyde köklü bir dönüşüm sağladığını, ancak gerçek etkisinin mahkeme uygulamasıyla ortaya çıkacağını ileri sürmektedir