Rekreasyonel Spor Katılımında Motivasyon ve Boş Zaman Kısıtlamaları
Beden Eğitimi, Spor ve Rekreasyon Alanında Yapılan Araştırmalar, Doç. Dr. Fatih Bedir,Doç. Dr. Levent Önal,Doç. Dr. Mehmet Şirin Güler, Editör, Özgür Yayınları, Gaziantep, ss.75-86, 2026
- Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Araştırma Kitabı
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.58830/ozgur.pub1420
- Yayınevi: Özgür Yayınları
- Basıldığı Şehir: Gaziantep
- Sayfa Sayıları: ss.75-86
- Editörler: Doç. Dr. Fatih Bedir,Doç. Dr. Levent Önal,Doç. Dr. Mehmet Şirin Güler, Editör
- Atatürk Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Rekreasyonel spor etkinlikleri, bireylerin fiziksel, psikolojik ve sosyal iyilik hâllerini geliştiren önemli boş zaman faaliyetleri arasında yer almaktadır. Bununla birlikte bireylerin rekreasyonel spor etkinliklerine katılımı yalnızca motivasyonel faktörlerle açıklanabilecek bir süreç değildir. Katılım davranışı; bireysel motivasyon kaynaklarının yanı sıra zaman, ekonomik koşullar, sosyal çevre, ulaşılabilirlik ve çevresel olanaklar gibi boş zaman kısıtlamalarından da etkilenmektedir. Bu bölümde rekreasyonel spor katılımı, motivasyon ve boş zaman kısıtlamaları ekseninde kuramsal bir bakış açısıyla ele alınmıştır. Öncelikle rekreasyon ve boş zaman kavramlarının tarihsel gelişimi açıklanmış, ardından rekreasyonel spor katılımını açıklayan temel motivasyon kuramları incelenmiştir. Öz Belirleme Kuramı, Başarı Hedefi Kuramı ve İhtiyaçlar Kuramı çerçevesinde bireyleri rekreasyonel spora yönelten temel motivasyon kaynakları değerlendirilmiştir. Bunun yanında Crawford ve Godbey (1987) tarafından geliştirilen boş zaman kısıtlamaları modeli doğrultusunda içsel, kişilerarası ve yapısal kısıtlamaların rekreasyonel spor katılımı üzerindeki etkileri tartışılmıştır. Bölümde motivasyon ile boş zaman kısıtlamaları arasındaki dinamik ilişki güncel araştırmalar ışığında değerlendirilmiş ve yüksek motivasyon düzeyine sahip bireylerin dahi çeşitli yapısal ve çevresel engeller nedeniyle rekreasyonel spor etkinliklerine katılımda güçlük yaşayabileceği vurgulanmıştır. Sonuç olarak rekreasyonel spor katılımının bireysel, sosyal ve çevresel faktörlerin karşılıklı etkileşimiyle şekillenen çok boyutlu bir davranış olduğu ifade edilmiştir. Rekreasyon politikalarının geliştirilmesi ve katılımın artırılmasına yönelik uygulamalarda motivasyonu güçlendiren yaklaşımların yanı sıra boş zaman kısıtlamalarını azaltacak yapısal düzenlemelerin de dikkate alınmasının önemli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.