Bidge Yayınları, Ankara, 2025
2000’li yılların ikinci on yılından itibaren yeni iletişim
teknolojileri alanında yaşanan baş döndürücü gelişmeler önümüze
yeni olgular, kavramlar ve öngörülemez sorunlar koyuyor. Her yeni
teknolojiyle birlikte yeni bir algılama paradigması da gelişiyor
ardından. Bu sürecin en dikkat çekici yönü ise, her yerde anlamsal
bir çerçeve kurmaya yetmeyecek ölçüde şişkin bir algı birikmesini
getirmesi beraberinde. İçeriğin çokluğu, hızı ve yaygınlığı, anlamsal
derinliği sekteye uğratacak nitelikte. Bu prematüre anlam
zaviyesinde tutarlı, istikrarlı ve derinlikli düşünme becerisi de
köreliyor haliyle. Reel olan ile virtüel olan arasında birey de yaşamı
da gitgide bir yanılsama, algıda bir birikme olarak beliriyor büyük
ölçüde. Arkadaşlarımızın kabarık sayısından fikirlerimizin
müphemliğine, olaylara bakışımızın çok parçalılığından önkabullerimizin
keskinliğine varıncaya kadar hayatımızı kuşatan tüm
bu bölük pörçük izlenimler yığını ne söylüyor acaba bize kendi
hayatımız hakkında? Yeni medya uygulamalarından medet umarak
zamanın monotonisini kırma, hayatlarımıza dair anlamlı hikâyeler
anlatma, her sabah adeta istilayı andıran tazyiki ve sertliğiyle
yeniden karşımıza dikilen rutin zorlukları alt etme, bir tür hayatta
kalma stratejisi edinmeye çalışıyoruz ha bire. Her gün yeni baştan
verilen devasız çabaların yorgunluğuyla. Sosyal medya
mecralarında çok yönlü dérivé'ler (nihai olarak sapmaya varan
2
amaçsız gezintiler) gerçekleştirmek suretiyle kurgusunu bizatihi
kendi müsrif oyalanışlarımızla yaptığımız labirentimsi tarama
pencerelerinde öznesi kayıp bir yüklem gibi amaçsızca sağa sola
savrulup duruyoruz. Güncelleştirme ya da “update” dedikleri şey de
bir tür adı konmamış hafıza silme biçimi aslında. Profil bilgilerimizi
update edince yeni bir insan oluveriyoruz sanki adeta. Her dem
hiçbir taahhüde dayalı olmayan “yeni bir başlangıç” yapmak için
davet edildiğimiz seyirlik etkinlikler (bir fikre, bir nesneye, bir
programa, bir görüşe veya tarza, ama her halükârda dürtü/haz
tetikleyici, bilinç/izan tartaklayıcı katıksız bir gösteriye) bu
epidemik/diasporik varoluş tarzının en harcıâlem uygulamaları
arasında artık. Kısaca, dijital medyanın bakış açılarını çoğaltan
dinamikleri yaşamsal bütünlüğü parçalamakla kalmıyor yalnızca,
parçaları da bütünle ikame ediyor. Bauman’ın dediği gibi, bu süreçte
araçlar, amaçları belirlemek için üretiliyor ve sayıca amaçlardan
daha fazlalar. Eskinin katı sabitleri akışkan medya biçimlerinin
yapıbozumcu etkileri tarafından radikal yapı dönüşümleriyle
yerinden ediliyor. Meselenin gözetimden new age kültüre,
algoritmaların belirleyiciliğinden haber görünürlüğüne, küresel
oyun ekosistemindeki çeşitlilikten platform temelli farklılaşmaya ve
mahremiyetin ilgasına kadar birçok öngörülemez boyutu var. Bu
kitapta meselenin yalnızca küçük bir kesitine tanıklık edeceksiniz.