Akademik Veri Yönetim Sistemi
Üniversite Araştırmaları Dergisi (Online), cilt.8, sa.4, ss.632-650, 2025 (TRDizin)
Özet: Times Higher Education (THE, Büyük Britanya) dergisi dünya genelinde üniversiteleri çeşitli kriterlere göre (World University Rankings, WUR) sıralamaktadır. Quacquarelli Symonds (QS), Academic Ranking of World Universities (ARWU), The Center for World University Rankings (CWUR) gibi kuruluşların yanı sıra, Times Higher Education dergisi Dünya Üniversite Sıralaması (THEWUR), dünyanın en prestijli üniversiteleri ile ilgili referans oluşturabilecek bir listeyi her yıl yayımlamaktadır. Bu çalışmada, Times Higher Education dergisinin Dünya Üniversite Sıralaması’nın 2024 yılındaki listesinde yer alan bazı yurt dışındaki üniversitelerin müzik alanı için öngördükleri akademik atama ve yükseltme kriterleri incelenmiştir. Dünyanın en iyi üniversitelerinin sıralamasına giren bu yükseköğretim kurumlarının aynı zamanda araştırma üniversitesi niteliği taşıdıklarını da THEWUR listelerinden görmek mümkündür. Araştırma, “survey” yöntemine dayanmakta olup yurt dışındaki sekiz üniversitenin resmi internet sayfalarındaki bilgi akışının hedef konuyla ilişkilendirmesi yapılmıştır. Bu çalışma için sekiz üniversitenin tercih edilmesi noktasında, üniversitelerin tümü ile araştırma üniversiteleri olması, müzik bölümlerinin üniversitelerin kurumsal yapılarında yer alması, üniversitelerde uygulanan eğitim-öğretim programlarının tek veya çift dilde yürütülmesi, internet sayfalarındaki bilgilerin açıklayıcı olması gibi hususlar belirleyici olmuştur. Bu parametrelerle uyumlu olan Times Higher Education dergisinin Dünya Üniversite Sıralaması listesinde sekiz adet üniversite tespit edilmiştir. Araştırmada söz konusu üniversitelerin sanat ve özellikle müzik alanındaki akademik atama ve yükseltme ilkeleri kapsamında oluşturdukları mesleki yeterlilik kavramı ele alınmıştır. Çalışmanın ulaştığı başlıca bulguların arasında ise bu yükseköğretim kurumlarının odak konu ile ilgili önemli birikime sahip oldukları hususu yer almaktadır. Araştırma sonucunda müzik alanında da eğitim veren bu sekiz araştırma üniversitesinin kendi kurumsal yapısı, eğitim vizyonu ve hedefleri doğrultusunda oluşturdukları akademik atama ve yükseltme kriterlerinde sanat ve özellikle müzik alanı açısından önemli mesleki ölçütlerin yer aldığı tespit edilmiştir. Türkiye’deki bazı yüksek öğretim kurumlarının araştırma üniversitesi statüsüne geçmesi ile birlikte özellikle sanat alanındaki akademik atama ve yükseltme kriterleri konusu önemli hale gelmiş, mesleki açıdan anlaşılabilir tartışmalara da yol açmıştır. Bu noktada çalışmamız Türkiye’deki araştırma üniversitelerinin büyük bölümünde müzik alanına yönelik halihazırda uygulanan akademik atama ve yükseltme kriterlerindeki tartışmalı bazı önemli hususlara dikkat çekmektedir. Bunlardan en çarpıcı olanı ise, incelenmiş üniversitelere ait olan genel ve alana yönelik kriter kılavuzlarının hiçbirinde, akademik atama ve yükseltme konusunda herhangi bir puanlama sistemine yer verilmediği hususudur.
Anahtar sözcükler: Akademik Atama ve Yükseltme Kriterleri, Mesleki Yeterlilik, Müzik Alanı, THEWUR.