HİPPOTERAPİNİN ZİHİNSEL ENGELLİ BİREYLERİN İLETİŞİM BECERİLERİNE ETKİSİNİN İNCELENMES


Demircioğlu Biricik Z.

The Turkish Online Journal of Design, Art and Communication, cilt.1, sa.16, ss.519-541, 2026 (TRDizin)

Özet

Engellilik, bireylerin zihinsel veya fiziksel sınırlılıklar nedeniyle toplumsal yaşama tam katılamaması olarak tanımlanır. Bu sınırlılıklar eğitim, istihdam ve sosyal yaşama erişimi kısıtladığı gibi iletişim becerilerini de olumsuz etkiler. Zihinsel yetersizliği olan bireylerde iletişim, akranlarına göre daha yavaş gelişir ve sınırlı kalır. Bu nedenle iletişim becerilerini destekleyen alternatif yaklaşımların araştırılması önemlidir. Hippoterapi, atın üç boyutlu ritmik hareketlerinden yararlanarak motor, duyu bütünleme, sosyal ve iletişim becerilerini geliştirmeyi hedefleyen hayvan destekli özel bir terapi yöntemidir. Bu çalışma, orta ve ağır düzeyde zihinsel yetersizliği olan bireylerin iletişim becerileri üzerinde hippoterapinin etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, Erzurum’da özel eğitim okuluna devam eden 20 öğrenciyle yürütülmüş; katılımcılar rastgele deney (n=10) ve kontrol (n=10) gruplarına ayrılmıştır. Veri toplama aracı olarak Sosyal İletişim Ölçeği ön test-son test şeklinde uygulanmış, ayrıca seanslarda yarı yapılandırılmış gözlemler yapılmıştır. Deney grubu Atatürk Üniversitesi Binicilik Merkezi’nde beş hafta boyunca haftada iki kez 20 dakikalık seanslara katılmıştır. Veriler MannWhitney U ve Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ile analiz edilmiştir. Bulgular, deney grubunda alıcı– ifade edici dil, sözel olmayan iletişim ve sosyal katılım becerilerinde anlamlı gelişim gösterirken, kontrol grubunda değişim olmadığını ortaya koymuştur. Sonuçlar, hippoterapinin iletişim becerilerini destekleyen tamamlayıcı bir yöntem olabileceğini