Amaç: Bu araştırma otizm spektrum bozukluğu (OSB) tanısı olan çocuğa sahip annelerin aleksitimi düzeyleri ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Araştırma tanımlayıcı türdendir. Çalışma Türkiye;’nin doğusunda bir çocuk psikiyatri polikliniğinde takip edilen otizm spektrum bozukluğu tanısı olan çocukların anneleri ile yapılmıştır. Çalışmanın örneklemini çalışma kriterlerini karşılayan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 88 otizm spektrum bozukluğu tanısı olan çocukların anneleri oluşturmaktadır. Veriler 1 Eylül 2022- 30 Mayıs 2023 tarihleri arasında araştırmacı tarafından yüzyüze görüşme yöntemi ile ‘Kişisel Bilgi Formu’, ‘Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAÖ)’, ‘Otizm Yaşam Kalitesi Ölçeği-Ebeveyn Sürümü (OYKA-E)’ kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizi için SPSS 22 programı kullanılarak tanımlayıcı testler, değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemek için Varyans Analizi ve student t testi ve korelasyon analizi yapılmıştır. Bulgular: Katılımcıların OYKA-E Bölüm A alt boyut puan ortalaması 86.62±17.27, Bölüm B alt boyut puan ortalaması 51.26±16.47 olarak belirlenmiştir. TAÖ puan ortalamalarının dağılımı incelendiğinde; katılımcıların Duygularını Tanımada Güçlük alt boyut puan ortalaması 17.94±5.04, Duyguları Söze Dökmede Güçlük alt boyut puan ortalaması 13.34±3.26, Dışa Dönük Düşünme alt boyut puan ortalaması 23.13±2.99 ve toplam puan ortalaması 54.42±9.46 olarak bulunmuştur. Katılımcıların OYKA-E Bölüm A alt boyutu ile TAÖ puanları arasında negatif yönde orta seviyede, Bölüm B alt boyutu ile TAÖ puanları arasında negatif yönde zayıf seviyede bir ilişki olduğu saptanmıştır. Sonuç: Annelerin aleksitimi ve otizm yaşam kalitesi arasında negatif yönde bir ilişki olduğu, annelerin aleksitimi puan ortalamaları arttıkça yaşam kalitelerinin düştüğü sonucuna ulaşılmıştır. Otizm spektrum bozukluğu tanısı olan çocukların annelerinde aleksitimi düzeylerini azaltmak ve yaşam kalitelerini yükseltmek için psikolojik destek programlarının uygulanması önerilebilir
Background: Having a child diagnosed with autism spectrum disorder is a condition that can affect the lives, emotions, and behaviors of family members. Objective: This study was conducted to determine the relationship between alexithymia levels and quality of life of mothers of children diagnosed with autism spectrum disorder (ASD). Methods: This study, which is a descriptive, relational study conducted as one of the quantitative research methods, was conducted with the mothers of 88 children diagnosed with ASD who were followed up in a child psychiatry clinic in the east of Turkey. Data were collected by the researcher using the Personal Information Form, Toronto Alexithymia Scale (TAS), Autism Quality of Life Scale-Parent Version (AQLS-P) through face-to-face interviews. For the analysis of data, descriptive tests, variance analysis, student t test and Pearson correlation analysis were performed to examine the relationship between variables using SPSS 22 program. Results: Examining the mothers’ average AQLS-P Part A and Part B subscale scores reveals that their quality of life and perception of ASD as a problem are at a moderate level. When the TAS mean score is examined, it shows the presence of probable alexithymia in the mothers. It was concluded that there was a moderate negative correlation between the participants’AQLS-P Section A sub-dimension and TAS scores (r=-.57, p=.001), and a weak negative correlation between the participants’ Section B sub-dimension and TAS scores (r=-.29, p=.006). Conclusion: It was concluded that there was a negative relationship between mothers’ alexithymia levels and their quality of life, and as the average alexithymia score of mothers increased, their quality of life decreased. Psychological support programs can be recommended by psychiatric nurses to reduce alexithymia levels and increase the quality of life of mothers of children diagnosed with ASD.
