Öztürk B., Avci S. B.
YÜKSEKÖĞRETIM DERGISI, cilt.16, sa.2, ss.203-238, 2026 (Hakemli Dergi)
-
Yayın Türü:
Makale / Tam Makale
-
Cilt numarası:
16
Sayı:
2
-
Basım Tarihi:
2026
-
Doi Numarası:
10.53478/yuksekogretim.1510901
-
Dergi Adı:
YÜKSEKÖĞRETIM DERGISI
-
Derginin Tarandığı İndeksler:
Education Source Ultimate (EBSCO), EBSCO Education Source
-
Sayfa Sayıları:
ss.203-238
-
Atatürk Üniversitesi Adresli:
Evet
Özet
Amaç: Bu çalışma, personel düzenlemelerinin ve yükseköğretim kurumu norm kadro uygulamalarına ilişkin kararların ortaya koyduğu zorlukları incelerken, teknolojik altyapı, öğretim kaynakları ve öğrenci sayıları gibi çoklu aktörlerin personel normları üzerindeki etkisini de ele almaktadır. Personel normlarını şekillendiren insan ve insan dışı aktörler arasındaki etkileşimlerin karmaşıklığını yakalamak için kavramsal bir çerçeve olarak aktör-ağ teorisi kullanılmıştır.Yöntem: Personel norm uygulamalarını aktör-ağ teorisi perspektifinden incelemek için nitel bir fenomenolojik tasarım kullanılmıştır. Veriler hem genç hem de kıdemli üniversitelerden seçilen örnek gruplarla yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla elde edilmiştir ve NVivo nitel analiz programı ile içerik ve betimsel analiz teknikleri kullanılarak analiz edilmiştir.Bulgular: Bulgular dört tema altında sunulmuştur: düzenlemenin uygulanabilirliği, personel planlamasının sürekliliği, süreci etkileyen aktör ve aktantlar ile gelecekteki uygulamalara yönelik öneriler. Standart personel atama uygulaması, yükseköğretim kurumlarının örgütsel yapısı ve akademik işleyişiyle uyumsuz bulunmuş olup, iş etüdü ve analizine dayanmadığı için insan kaynakları planlamasında çeşitli çıkmazlar ve sorun alanları yaratmaktadır. Aktör-ağ teorisi perspektifinden bakıldığında, yasal düzenlemeler, coğrafya ve ekonomik kısıtlamalar gibi aktantlar ile akademisyenler ve yöneticiler gibi aktörler, standart personel atama planlama sürecini doğrudan etkilemektedir. Sistemdeki tarafsızlık algısının zayıflaması, akademisyenlerin geleceğe yönelik planlama yapmasını zorlaştırmaktadır.Sonuç ve Öneriler: Norm Kadro Yönetmeliği’nin, ağın daha istikrarlı hale getirilmesi için kurumsal çeşitliliği dikkate alan esnek ve şeffaf araçlarla gözden geçirilmesi önerilmektedir. Bu çalışma, yükseköğretim politikalarının analizinde aktör-ağ teorisinin değerini vurgulamakta ve akademik personel atamasına daha esnek ve bağlama duyarlı yaklaşımlara duyulan ihtiyacı ortaya koymaktadır.