Akademik Veri Yönetim Sistemi
İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, cilt.10, sa.2, ss.1088-1111, 2025 (TRDizin)
Öz Bu çalışma, Pierre Bourdieu’nün sembolik şiddet kavramı çerçevesinde, çevrecilik söylemlerinin nasıl manipüle edildiğini ve bu süreçte kapitalist stratejilerin rolünü incelemektedir. Sembolik şiddet, fiziksel zorlamaya gerek kalmadan dil, kültürel normlar ve toplumsal kabuller yoluyla bireylerin düşünce ve davranışlarını şekillendiren bir güç mekanizmasıdır. Bu bağlamda, şirketlerin çevresel duyarlılığı araçsallaştırarak gerçekte olduğundan daha sürdürülebilir bir imaj oluşturduğu yeşil aklama (greenwashing) pratiği ele alınmaktadır. Çalışmada Coca-Cola’nın “World Without Waste” kampanyası, doküman incelemesi ve eleştirel söylem analizi yöntemiyle değerlendirilmiş, kampanyanın çevresel sürdürülebilirlik söylemini nasıl yönlendirdiği incelenmiştir. Bulgular, şirketin üretim ve tüketim politikalarında köklü değişiklikler yapmaksızın, sembolik şiddet yoluyla toplumsal rıza inşa ettiğini göstermektedir. Halkla ilişkiler stratejileri ve kurumsal sosyal sorumluluk projeleri aracılığıyla çevreye yönelik zararların örtbas edilmesi sağlanırken, sürdürülebilirlik söylemleri ekonomik çıkarlarla uyumlu hale getirilmektedir. Bu çalışma, çevresel söylemlerin ne derece gerçek ve kalıcı bir ekolojik dönüşüm sağladığını, doğaya ve ekosisteme yönelik somut iyileştirmeler getirip getirmediğini veya bu söylemlerin yalnızca yüzeysel bir çevre duyarlılığı oluşturarak mevcut kapitalist sistemin devamlılığını ve sürdürülebilirliğini sağlama amacı taşıyıp taşımadığını sorgulamaktadır. Aynı zamanda, bu söylemlerin çevresel farkındalığı artırmak adına gerçekten etkili politikalar ve eylemler üretip üretmediği, yoksa şirketlerin ve hükümetlerin ekonomik çıkarlarını korumaya yönelik bir araç olarak mı kullanıldığı da araştırılmaktadır. Anahtar Kelimeler: Sembolik şiddet, halkla ilişkiler, yeşil aklama