Sözün Yazılı ve Resimli Hali: Kitaplar

Kayabekir, Tülay

Sözün Yazılı ve Resimli Hali: Kitaplar

Kayabekir T.

Uygarlık Tarihinde Sanat ve Tasarım, ADNAN TEPECİK, Editör, DETAY YAYINCILIK, Ankara, ss.191-203, 2019

Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Diğer
Basım Tarihi: 2019
Yayınevi: DETAY YAYINCILIK
Basıldığı Şehir: Ankara
Sayfa Sayıları: ss.191-203
Editörler: ADNAN TEPECİK, Editör
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Atatürk Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

SÖZÜN YAZILI VE RESİMLİ HALİ: KİTAPLAR

Tülay KAYABEKİR

Özet

Kitap sadece sözün yazıya aktarılmış hali değildir. Binlerce yıllık tarihi boyunca kutsal bir anlam taşıyan zengin ve karmaşık bir varlıktır. İnsanlığın elle tutulur gözle görülür en önemli bilgi kaynağıdır. Bu kaynak, bilginin aktarılma ihtiyacı sonucunda gelişmiştir. İnsanın tüm yapıp e iklerinin tarihidir. Dolayısıyla insanlığın var olma ve yaşamda kalma çabası bilginin aktarılmasını zorunlu kılmıştır. Tarihin yazılmaya başlamadığı zamanlarda sözlerle anlatılan kutsal bilgiler resimlerle desteklenmiş ve aslında günümüzde elimize kolayca ula- şan kitapların temel yapısını oluşturmuştur. Din kurumlarının etkisiyle gelişen yazı yazma ve resimleme geleneĞinin en dikkat çekici dönemi olan Ortaçağda geçmişten alınan örnekler ve gelenekle yeni örnekler ve gelenekler yaratma sürecinin önemli adımları atılmıştır. Neredeyse aynı zaman dilimine denk gelen bu süreçte her kültür kendi inanış ve anlatılarını benzer yazı ve resim stilleriyle ölümsüzleştirmiştir. Bu süreçte Avrupa coğrafyasında, kilise ve ma- nastırlarda oluşturulan birimler etkilendikleri kültürü, kitaplardaki yazı, resim ve süsleme- lere yansıtarak kendi stillerini oluşturmuştur. Aynı şekilde diğer coğrafyalarda da gelişen din ve kültürel zenginliklerin kitap sayfalarına kendi geleneklerini yansıttığı eserler olarak günümüze kadar gelmiştir. Dini içerikli kitaplar Avrupa’da resimlemeler ve yazıyla mükemmelliğe ulaşırken, Doğuda yazının ihtişamı süslemelerin eşsizliğiyle sonsuza kadar etkileyici eserlere dönüşmüştür. Çünkü her iki kültürde de kutsal olan sözün aktarımında mesajın doğru olarak aktarılması söz konusudur. Bu nedenle nesnelerin aynılığından çok amaca yönelik uygulamalar önem kazanarak ya sadeleşmiş ya da stilize edilerek kendi ifade biçimlerini oluşturmuştur. Bu nedenle her kültürün yazıyı dolayısıyla kitabı algılayışını belirleyen süreç sanatı oluşturan nedenlerle ilişkilidir. Günümüzde tüm bu süreci yazılı ve resimli olarak bu kitaplardan izleyebilmekteyiz. Bu anlamda çalışmanın konusu, içinde bulunduğumuz çağı yaratan süreçlerin bir ürünü olan kitabın Ortaçağdan itibaren gelişimini görsel örneklerle gözden geçirerek bu alanı sanata dönüştüren uygulamaları incelemektir.

Anahtar Kelimeler: Yazı, Resim, Kitap.