Akademik Veri Yönetim Sistemi
4. INTERNATIONAL PARIS SCIENTIFIC RESEARCHES AND INNOVATION CONGRESS, Paris, Fransa, 13 - 14 Aralık 2025, ss.515-527, (Tam Metin Bildiri)
Özet
Kentlerin mekânsal kurgusu, hızlı nüfus artışı, yoğun
yapılaşma baskısı ve iklim değişikliğinin belirginleşen etkileri altında
dönüşmekte; bu durum ekosistem parçalanması, doğal drenaj hatlarının tahribi ve
kentsel ısı adası etkisinin artması gibi sonuçlarla kentsel çevresel bütünlüğü
zayıflatmaktadır. Bu bağlamda ekolojik koridorlar, bozulan ekolojik dokuyu
yeniden bütünleştiren, yeşil altyapının mekânsal sürekliliğini sağlayan ve
kentsel dirençlilik hedeflerine stratejik katkılar sunan temel bir planlama
aracıdır. Habitat bağlantısallığı sayesinde tür hareketliliğini destekleyen,
mikroiklimi iyileştiren ve taşkın riskini azaltan koridorlar, çağdaş kentsel
dönüşüm süreçlerinin ekolojik omurgasını oluşturmaktadır.
Bu çalışma, ekolojik koridor kavramını Türkiye bağlamı
ve uluslararası örneklerle tartışan derleme niteliğinde bir değerlendirme
sunmaktadır. Seul’de Cheonggyecheon hattı, Berlin’de endüstriyel alanların
ekolojik ağlara dönüşümü ve Chicago’daki Bloomingdale Trail gibi uygulamalar;
koridorların açık alan sürekliliği sağlamadaki başarısını, afet risk yönetimine
katkılarını ve yaşam kalitesini artıran çok işlevli yapısını göstermektedir.
Türkiye’de ise İstanbul ve Ankara’daki vadi sistemleri ve dere yatakları,
ekolojik bütünlüğü güçlendirmeye yönelik koridor potansiyeli sunmaktadır.
Sonuçlar, ekolojik koridorların yeşil altyapıyla
bütünleştirildiğinde kentlerin ısı stresi, taşkın riski ve biyolojik çeşitlilik
kaybına karşı daha dirençli hâle geldiğini ortaya koymaktadır. Etkin uygulama
için mekânsal veriye dayalı analizlerin, ekolojik eşiklerin ve bütünleşik
tasarım ilkelerinin kullanılması; yönetim modellerinin ise çok-aktörlü ve
ekosistem temelli bir yapıya kavuşturulması gerekmektedir. Böylece ekolojik
koridorlar, yalnızca doğal unsurları kent dokusuna taşıyan çizgisel yapılar
değil, kentlerin geleceğe dönük çevresel ve sosyal dirençliliğini şekillendiren
stratejik planlama bileşenleri olarak değerlendirilmektedir.
Anahtar kelimeler: Ekolojik koridorlar, yeşil altyapı, kentsel dönüşüm, afet dirençliliği, ekosistem hizmetleri, doğa tabanlı çözümler
Abstract
Rapid urban expansion,
combined with increasing environmental pressures and the intensifying impacts
of climate change, has led to a pronounced fragmentation of ecological systems
within cities. This fragmentation undermines the continuity of natural processes,
disrupts habitat connectivity and weakens the ecological resilience required to
mitigate the risks associated with urban heat stress, flooding and other
climate-related hazards. Within this evolving urban landscape, ecological
corridors have emerged as a foundational component of green infrastructure,
enabling the restoration of ecological flows, enhancing biodiversity and
supporting the long-term adaptive capacity of urban systems. Positioned at the
intersection of ecological planning and contemporary urban regeneration
strategies, ecological corridors offer a nature-based means of improving
spatial connectivity while simultaneously contributing to disaster resilience
and the overall liveability of cities.
This paper provides a
conceptual and comparative review of ecological corridor applications across
different geographical regions. Examples from Seoul, Berlin and Chicago
illustrate the diverse ways in which corridor-based interventions have been
integrated into urban regeneration processes, contributing to improved
microclimate regulation, reduced flood risk, enhanced public accessibility and
measurable gains in ecological quality. In the Turkish context, emerging
initiatives in metropolitan cities such as İstanbul and Ankara demonstrate the
potential for ecological corridors to strengthen the environmental dimension of
urban transformation, particularly in areas where natural drainage lines,
valley systems or degraded green axes offer opportunities for ecological
restoration.
The review underscores
that ecological corridors, when planned as integral elements of green
infrastructure, constitute an effective and multifunctional strategy for
enhancing urban resilience. Their successful implementation, however, requires
coherent policy frameworks, cross-sectoral governance, spatially informed
decision-making and long-term ecological monitoring. Overall, ecological
corridors should be regarded not merely as linear green spaces but as strategic
infrastructures that reconnect fragmented urban ecosystems, support climate
adaptation and contribute to more sustainable and resilient urban futures.
Keywords: Ecological corridors, green infrastructure, urban
regeneration, disaster resilience, ecosystem services, nature-based solutions