COVID-19 YOĞUN BAKIM HASTALARININ CPAP’A UYUMLARI, BAZI HEMODİNAMİK VE VENTİLASYON PARAMETRELERİ ÜZERİNE CPAP SIRASINDA DİNLETİLEN MÜZİĞİN ETKİSİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Hemşirelik Fakültesi, Hemşirelik, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SÜMEYYE BİLGİLİ
Danışman: Reva Balcı Akpınar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırma yoğun bakım ünitesinde yatan COVID-19 hastalarının CPAP'a uyumları, hemodinamik ve ventilasyon parametreleri üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Randomize kontrol gruplu olan ve deneysel türde yapılan bu araştırmaya Elazığ'da bir hastanenin yoğun bakım ünitelerinde yatarak tedavi gören toplam 70 COVID-19 hastası alınmıştır. Deney grubundaki hastalara CPAP uygulaması boyunca müzik dinletilmiştir. Araştırmanın bağımlı değişkenleri sistolik kan basıncı, diyastolik kan basıncı, nabız hızı, solunum hızı, oksijen satürasyonu, maske hava sızıntı miktarı, RASS puanı ve hastaların CPAP süresince yaşadıkları durumlardır. Ölçümler deney ve kontrol grubunda uygulama başlamadan önce, uygulamanın 1.dk, 15.dk ve 30.dk.sında yapılmıştır. Verilerin analizinde ki-kare testi, bağımsız gruplarda t testi, tek yönlü varyans analizi ve bağımsız gruplarda t testi kullanılmıştır. Bulgular: Hastaların RASS puan ortalaması deney grubunda uygulamaya başlamadan önce 2.14±0.69, uygulamanın 30.dakikasında 0.74±0.61'dir. Kontrol grubunda RASS puan ortalaması uygulama öncesinde 2.06±0.53, uygulamanın 30.dakikasında 1.46±0.61'dir. Deney ve kontrol grubunun RASS puan ortalamaları arasındaki fark grup içinde ölçüm zamanlarına göre istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). RASS puan ortalamaları gruplar arasında karşılaştırıldığında uygulamanın 15. ve 30. dakikalarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermiştir (p<0.05). Deney grubunun uygulama başlamadan önce SKB ortalaması 134.40±23.26 mmHg, solunum sayısı ortalaması 32.80±6.17, SpO2 ortalaması 77.86±6.97 olarak bulunmuştur. Kontrol grubunda ise uygulama başlamadan önce SKB ortalaması 127.26±23.80 mmHg, solunum sayısı ortalaması 31.37±4.71, SpO2 ortalaması 78.20±6.43 olarak belirlenmiştir. Uygulamanın 30. dakikasında deney grubunda SKB ortalaması 127.71±18.51 mmHg, solunum sayısı ortalaması 23.60±5.26, SpO2 ortalaması 94.46±2.97, kontrol grubunda uygulamanın 30. dakikasında SKB ortalaması 130.00±18.08 mmHg, solunum sayısı ortalaması 27,94 ±6.14, SpO2 ortalaması 91.60±3.86 olarak bulunmuştur. Uygulamanın 30. Dakikasında hava sızıntı miktarı deney grubunda 9.00±8.67 iken kontrol grubunda 20.03±14.14'tür. Ölçüm zamanlarına göre deney ve kontrol grupları grup içinde karşılaştırıldığında aradaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05). Solunum sayısı, SpO2 ortalaması ve hava sızıntı miktarı gruplar arasında 15. ve 30. dakikalarda istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermiştir (p<0.05). Hastaların uygulama boyunca maskeye dokunma sayısı ortalaması deney grubunda 1.23±2.15, kontrol grubunda 5.31±3.36'dır. Deney grubundaki hastaların %7.4'ü, kontrol grubundaki hastaların %92.6'sı korku ve endişe bildirmişlerdir. Gruplar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05). Sonuç: Araştırmada, CPAP sırasında müzik dinletilen hastaların ajitasyon düzeyinlerinde, hemodinamik ve ventilasyon parametrelerinde olumlu değişiklikler oluşmuştur. Müzik hastaların korku, endişe ve ağrı yaşama durumlarını azaltmış, uygulama sırasında uykuya eğilimlerini arttırmıştır. Uygulama sırasında müzik dinletilen hastaların CPAP'a uyumlarının daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Ajitasyon, COVID-19, CPAP, hemşirelik, müzik, uyum, yoğun bakım