Öğretmen adaylarının "değerler" ve "değerler eğitimi" algılarının metafor yoluyla analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RABİA BAĞCI ÇELİKSOY
Danışman: Zeynep Başcı Namlı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırma, öğretmen adaylarının değerleri ve değerler eğitimini ne olarak kavramsallaştırdıklarını ve nasıl ifade ettiklerini metafor yoluyla ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Yöntem: Bu çalışmada, nitel araştırma desenlerinden olgubilim (fenomenoloji) deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, Atatürk Üniversitesi'nde 3. ve 4. sınıfta okuyan Sosyal Bilgiler, Sınıf ve Türkçe Eğitiminden 371 öğretmen adayıdır. Araştırmanın verileri "değer….. e/a /gibidir; çünkü….." ve "değer eğitimi e/a /gibidir; çünkü….." cümlesinin tamamlanmasına dayanan soru formuyla toplanmıştır. Elde edilen veriler içerik analiz yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Araştırmanın bulgularına göre çalışmaya katılan öğretmen adayları; "Değerler" kavramına ilişkin 363, "Değerler Eğitimi" kavramına ilişkin ise 314 geçerli metafor geliştirmiştir. Üretilen metaforlardan iki kavram içinde frekans değeri en yüksek olan; -olmazsa olmazımız- şeklinde açıkladıkları "su" metaforu olmuştur. Üretilen metaforlara bağlı olarak; "Değerler" kavramı için toplam 13 kavramsal kategori, "Değerler Eğitimi" için ise toplam 19 kavramsal kategori oluşturulmuştur. "Değerler" kavramı için; Sosyal Bilgiler Eğitiminden 12, Sınıf Eğitiminden 9 ve Türkçe Eğitiminden 11 kavramsal kategori oluşturulurken "Değerler Eğitimi" için ise Sosyal Bilgiler Eğitiminden 13, Sınıf Eğitiminden 9 ve Türkçe Eğitiminden 12 kavramsal kategori oluşturulmuştur. Sonuç: Çalışmanın sonucunda; "Değerler" ve "Değerler Eğitimi" kavramlarına ilişkin geliştirilen metaforlar ve bu metaforlara bağlı olarak oluşturulan metafor kategorileri incelendiğinde; bölüm ve sınıf düzeyi farkı gözetilmeksizin öğretmen adaylarının çoğunluğu iki kavramı da "su" metaforuna benzettiği görülmektedir. Bölüm ve sınıf düzeyi farkı gözetilmeksizin katılımcıların çoğunun "hayatımızı olumlu etkileyen" yönünde açıklamalarda bulunmaları değer kavramına yönelik "olumlu" bir tutum sergilediklerini göstermektedir. Araştırmanın genel sonuçlarında "Değerler" kavramı için en fazla "İhtiyaç Duyulan-Olmazsa Olmaz Bir Unsur Olarak" değer kategorisi için metafor üretilirken "Değerler Eğitimi" kavramı için ise "Etkileyici-Şekillendirici Bir Unsur Olarak" değerler eğitimi kategorisinde en fazla metafor üretilmiştir.