Demir eksikliği olan düşük ejeksiyon fraksiyonlu kalp yetersizliği hastalarında intravenöz ferrik karboksimaltoz tedavisinin ekokardiyografik diyastolik parametrelere etkisinin değerlendirilmesi

BİRKAN BEDİR

Demir eksikliği olan düşük ejeksiyon fraksiyonlu kalp yetersizliği hastalarında intravenöz ferrik karboksimaltoz tedavisinin ekokardiyografik diyastolik parametrelere etkisinin değerlendirilmesi

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BİRKAN BEDİR

Danışman: Oğuzhan BİRDAL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Araştırmamızda düşük ejeksiyon fraksiyonlu kalp yetersizliği (DEF-KY) ve demir eksikliği olan hastalarda, intravenöz (iv) ferrik karboksimaltoz (FKM) tedavisinden önce ve sonra yapılan transtorasik ekokardiyografi (TTE) ile diyastolik parametrelerde iyileşme olup olmadığının değerlendirilmesi amaçlanmaktadır.Prospektif olarak tasarlanan bu çalışmada 2024-2025 yılları arasında Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma Hastanesi Kardiyoloji Kliniğinde DEF-KY ve demir eksikliği olan 50 hasta dahil edilmiştir. TTE'de sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonu (SVEF) ≤%40, Ferritin %40, Hgb >15 gr/dL veya 14-<15 gr/dl ise sadece 500 mg infüzyon tedavisi verilmiştir.Bu çalışmada demir eksikliği bulunan DEF-KY hastalarına iv FKM tedavisi uygulanmış ve tedavi sonrası ferritin düzeyinde anlamlı artış (p<0.001), Hgb düzeyinde yükselme (p=0.021) ve brain natriüretik peptit düzeyinde azalma eğilimi (p=0.331) gözlenmiştir. TTE'de sol ventrikül global longitudinal strain değerinde anlamlı iyileşme (p<0.001), mitral kapak E/e′ oranında düşüş (p<0.001), mitral te lateral e′, septal e′ ve ortalama e′ hızlarında artış (tüm p<0.001) saptanmıştır. Diyastolik fonksiyon göstergelerinden mitral E dalgası deselerasyon zamanı (p=0.002) ve izovolümetrik relaksasyon zamanı (p=0.151) tedavi sonrası değişmiş; mitral E dalgası deselerasyon zamanında anlamlı kısalma izlenmiştir. Sağ ventrikül fonksiyonlarında triküspit düzlem sistolik ekskursiyon (TAPSE) (p<0.001) ve triküspit S' dalgasında (p<0.001) anlamlı artış, sistolik pulmoner arter basıncında (SPAB) belirgin azalma (p<0.001) elde edilmiştir. Ejeksiyon fraksiyonu anlamlı düzeyde değişmemekle birlikte (p=0.064), diyastolik parametrelerdeki düzelmeler FKM tedavisinin erken dönemde kardiyak fonksiyon üzerinde olumlu etkiler oluşturduğunu göstermiştir.Bu çalışma, demir eksikliği bulunan DEF-KY hastalarında iv FKM tedavisinin kısa dönemde hematolojik, biyokimyasal ve kardiyak fonksiyonlarda belirgin iyileşme sağladığını göstermiştir. Tedavi sonrası ferritin ve Hgb düzeylerinde anlamlı artış, brain natriüretik peptit düzeylerinde azalma ve sol ventrikül global longitudinal strain, mitral kapak E/e′ oranı, mitral lateral, septal ve ortalama e′ hızları ile TAPSE gibi ekokardiyografik parametrelerde anlamlı düzelme elde edilmiştir. Ejeksiyon fraksiyonunda anlamlı değişiklik izlenmemekle birlikte, strain ve diyastolik parametrelerdeki hızlı toparlanma, tedavinin miyokardiyal fonksiyonları erken dönemde olumlu etkilediğini desteklemektedir. FKM tedavisinin kısa dönemde güvenli ve etkili bir tedavi seçeneği olduğu görülmüş olup, uzun dönem sonuçların değerlendirilmesi için daha geniş ve uzun süreli çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır.