Spor bilimleri fakültelerindeki akademisyenlerin örgütsel etik iklim ve örgütsel şeffaflık algıları ile bilgi ifşa yönelimlerinin (whistleblowing) incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Kış Sporları Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMET MAVİBAŞ
Danışman: Emre Belli
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma, spor bilimleri fakültelerinde görev yapan akademik personelin örgütsel etik iklim ve örgütsel şeffaflık algıları ile bilgi ifşa yönelimleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Araştırmanın evrenini; spor bilimleri fakültelerindeki akademik personbel oluşturuken;örneklem grubunu ise 320'u erkek 133'ü kadın olmak üzere 443 katılımcı oluşturmuştur. Katılımcıların demografik özelliklerini belirlemek için kişisel bilgi formu, örgütsel etik iklim düzeylerini belirlemek için ;Victor ve Cullen (1988) tarafından geliştirilen, Cullen vd. (1993) tarafından güncellenen, Özen ve Durkan (2016) tarafından Türkçe'ye uyarlanan örgütsel etik iklim ölçeği, örgütsel şeffaflık düzeylerini belirlemek için Rawlins (2006) tarafından geliştirilen, Üçler ve Taştan (2017) tarafından Türkçe'ye uyarlanan örgütsel şeffaflık ölçeği, bilgi ifşa yönelimlerini (whistleblowing) belirlemek için Park vd. (2005) tarafından geliştirilen ve Sayğan (2011) tarafından Türkçe'ye uyarlanan bilgi ifşası ölçeği kullanılmıştır. Katılımcıların demografik özelliklerini belirlemek için frekans analizi, genel ortalamalarını belirlemek için betimsel istatistik, ikili değişkenlere göre örgütsel etik iklim, örgütsel şeffaflık ve bilgi ifşa yönelim düzeylerini karşılaştırılmak için bağımsız gruplarda t-testi, ikiden fazla değişkenlere göre karşılaştırılmak için tek yönlü varyans anova analizi; farklılığın hangi gruptan kaynaklandığını belirlemek için de Tukey testi yapılmıştır. Örgütsel etik iklim, örgütsel şeffaflık ve bilgi ifşa yönelimleri arasındaki ilişki için ise pearson korelasyon analizi kullanılmış ve anlamlılık düzeyi p<0,05 alınmıştır. Bulgular: Katılımcıların idari görev durumuna göre; örgütsel etik iklim p=(,002) ve örgütsel şeffaflık p=(,000) düzeylerinin karşılaştırılmasında anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Katılımcıların örgütsel etik iklim ve bilgi ifşa yönelimleri arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. (r=,378; p<0,01) Sonuç: Katımlımcıların idari durumlarına göre örgütsel etik iklim düzeylerinin karşılaştırılmasında idari görevi olanların (X=3,58±0,57) idari görevi olmayanlara (X=3,39±0,74) oranla daha fazla örgütsel etik iklim düzeyine sahip olduğu; örgütsel şeffaflık düzeylerinin karşılaştırılmasında yine idari görevi olanların (X=3,54±1,09) idari görevi olmayanlara (X=3,13±1,16) oranla daha fazla örgütsel şeffaflık düzeyine sahip oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Örgütsel etik iklim düzeyleri ile bilgi ifşa yönelimleri arasındaki ilişkiye bakıldığında; katılımcıların örgütsel etik iklim düzeyleri arttıkça bilgi ifşa yönelimlerinin de arttığı sonucuna ulaşılmıştır (p<0,01). Anahtar Kelimeler: Beden Eğitimi ve Spor, Örgütsel Etik İklim, Örgütsel Şeffaflık, Bilgi İfşası