Budizm'de ve İslâm Tasavvufunda Zühd

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslâm Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Jolaman Bulan

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Cengiz GÜNDOĞDU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada Budizm ve İslâm tasavvufundaki zühd anlayışlarının ortaya çıkışları, pratiğe yansımaları incelenerek benzerlikler üzerinde mukayesesi yapılmıştır. Zühd, bütün mistik sistemlerde insanların dünya ile ilişkisi ve hayat tarzını düzenleyen en önemli öğreti ve uygulamalardan biridir. Bu bağlamda hem Budizm'de hem de tasavvufî düşüncede önce bireysel olarak başlayan zühd anlayışı daha sonra tarihî süreç içerisinde çeşitli aşamalardan geçerek kurumsallaşmaya dönüşmüş ve toplumu maneviyata yönlendiren önemli etkenlerden biri olmuştur. Zühdü merkeze alan bu iki sistemde de ortak nokta, insanın her türlü beşerî olumsuz sıfatlardan sıyrılması ve ahlaki erdemlerle bezenerek sonsuz huzura ulaşmasıdır. Amacımız, Budizm'deki düşünce sisteminin temel dayanaklarından biri olan zühd anlayışını kaynaklarından hareketle ortaya koymak ve İslâm tasavvuf düşüncesindeki zühd anlayışıyla ortak noktalarını veya benzerliklerini bilimsel perspektiften ele alarak değerlendirmektir. Anahtar Kelimeler: Buda, Budizm, Zühd, Tasavvuf, Tarikat, Sûfî