Toplumda gelişen pnömonide etyolojik ve prognostik faktörler


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, GÖĞÜS HASTALIKLARI VE TÜBERKÜLOZ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESİN SONKAYA

Danışman: Metin Akgün

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Toplumda Gelişen Pnömoni (TGP) sık görülmesi ve mortalite sebebi olması nedeniyle önemli bir sağlık sorunudur. Ampirik tedavi kararının verilmesinde hastaların akciğer grafisi, laborotuar bulguları ve ek hastalıkları olup olmadığı kritik öneme sahiptir. TGP'li hastalarında etyolojik değerlendirme yapılması ve prognostik belirteçlerin saptanması çok önemlidir. Gereç ve Yöntem: Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Anabilim Dalı polikliniğine veya acil servise Kasım 2011 ile Kasım 2012 tarihleri arasında başvuran 17-80 yaş arası klinik bulgular, akciğer grafisi ve/veya bilgisayarlı tomografi ile TGP tanısı alan 65 hasta çalışmaya alındı. Hastalardan etyolojik değerlendirme için balgam, bronş lavajı direkt bakı mikroskopik incelemesi ve kan, balgam, bronş lavajı kültürü yapıldı. Prognostik faktörlerin belirlenmesi için (hemogram, hemostaz, C-reaktif protein (CRP), sedimantasyon, fibrinojen, biyokimyasal parametreler, taburculuk günü serum ve plazma örnekleri alındı. Amerikan Toraks Derneği (ATS), pnömoni ağırlık indeksi (PSI), CURB-65 kriterlerine göre hastalar gruplandırıldı ve prognozla ilişkileri belirlendi. Verilerin analizinde SPSS v20 programı kullanıldı. p<0,05 anlamlı olarak kabul edildi. Verilerin normal dağılıma uygunluk analizinde ''Kolmogrov Smirnov Testi" kullanıldı. Normal dağılıma uyan verilerin analizinde t testi, uymayanların analizinde "Mann-Whitney U Testi" kullanıldı. Sayısal verilerin tedavi öncesi ve tedavi sonrası karşılaştırılmasında ''Wilcoxon Signed Ranks Testi" kullanıldı. Kategorik değişkenlerin karşılaştırılmasında ki-kare testi kullanıldı. Bulgular: Çalışmaya 65 hasta alındı. Hastaların 41'i erkek, 24'ü kadındı. Hastaların yaş ortalaması 60±20 yıl (20-89)'idi. Türk Toraks Derneği 2009 Toplumda Gelişen Pnömoni Rehberine göre Grup1'de 44 (%67,7), Grup 2'de 15 (%22,5), Grup 3' de 6 (%9. 8) hasta bulunmaktaydı. Hastalarımızın 51 (%78,5)'inde eşlik eden bir başka hastalık saptandı. Hastaların eşlik eden akciğer patolojisi saptanan 28 (%43,1), akciğer dışı patolojiler 23 (%35,4)'ünde mevcuttu. Hastalarda en sık kullanılan antibiyotik 4. kuşak kinolon (%21,5) ya da 3. kuşak sefalosporin ve makrolid (%21,5) kombinasyonu idi. En sık akciğer tutulumu lober tutulum şeklindeydi. Balgam kültüründe ve direkt bakıda en sık görülen koagülaz negatif stafilokokus (%33,8) olarak raporlandı ve antibiyotik direnci saptanmadı. CURB-65 ve PSI skoru arttıkça yoğun bakıma devir ve antibiyotik değişikliği tespit edildi. Ortalama tedavi süresi 15 gündü. Erkek hastaların 26 (%63,4)' sında sigara içme öyküsü varken bayanlarda sigara içme öyküsü yoktu. Öksürük, balgam, yan ağrısı en sık gözlenen semptomlardı. Sonuç: Etyolojik değerlendirmede hastaların %30'unda etken izole edilebilmiştir. Bu nedenle ampirik antibiyotik tedavinin başlanması geciktirilmemelidir. Bölgesel verilerin araştırılması gerekmektedir. Bunun içinde fazla sayıda hasta içeren prospektif çalışmaya ihtiyaç vardır.