Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMRAL MUTLU
Danışman: Hasan Yılmaz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bayburt kentinde 5 yıllık (2016-2020) iklim verilerinin değerlendirilerek kentteki mevcut dış mekan termal konfor durumunu belirlemektir. Bayburt kenti kırsal ve kentsel iklim farklılıklarını tespit etmek ve Envi-met programı yardımıyla kentin termal konforuna katkı sağlamak amacı ile şehir genelinde öneri bitkisel peyzaj tasarım senaryoları yapılmıştır. Yöntem: Çalışma yöntemi 9 ana adımda kurgulanmıştır. Kurgusu yapılan yöntem adımları; çalışma alanı ve ölçüm noktalarının belirlenmesi, Çoruh Nehri'ne paralel ve dik konumlanan caddelerden meteorolojik ölçümler alınması, Bayburt kentine ait son 30 yıllık iklim verilerinin (sıcaklık, nem, rüzgar hızı ve bulutluluk) elde edilmesi, Bayburt kentine ait 5 yıllık verilerin işlenerek Physiological equivalent temperature (PET) hesaplamalarının Rayman programında yapılması, PET ve iklim değerlerinin ArcGIS kullanılarak dağılım haritalarının hazırlanması, Open Street Map (OSM) sisteminde Bayburt kentinin tamamının yapısal olarak modellenmesi, Bayburt kentine ait mevcut durum ve 4 adet genel ve 5 adet alt senaryonun ENVI-met programında analiz edilmesi, ENVI-met, PET ve ArcGIS haritaları değerlendirilerek; Bayburt kenti için iklim açısından öneriler getirilmesi olarak sıralanmaktadır. Bulgular: Kentsel ve kırsal alanlar arasında 5 yıllık iklim verilerine göre kentsel alanların ortalama 11,24 ℃ daha sıcak olduğu tespit edilmiştir. ENVI-met senaryoları; 4 farklı bitkisel tasarım senaryosu ve 5 farklı bitkisel alt tasarım senaryosundan oluşmaktadır. Genel ve alt bitkisel tasarım senaryolarından Ihlamur ve Dişbudak ağacı kullanılan senaryo en iyi sonucu vermiş olup mevcut duruma göre ortalama 5,65 ℃ bir azalma olduğu tespit edilmiştir. Sonuç: Kentlerdeki yansıma yüzeylerinin azaltılması, gölgeli mekanların ve gölge yapan bitkilerin kullanılması, yeşilalan miktarlarının arttırılması ve yöreye ait bitki türlerinin tercih edilmesi dış mekan termal konforunun iyileştirilmesinde olumlu sonuçlar vermiştir.