Paralel evren olgusunun sinemadaki temsili: Her şey her yerde aynıanda filmi üzerine göstergebilimsel bir inceleme
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SOSYAL BİLİMLER ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEDANUR YILMAZ
Danışman: Serhat ERDEM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışması, paralel evren kavramını bilimsel, felsefî ve kültürel boyutlarıyla ele alarak sinemadaki temsil biçimlerini göstergebilimsel bir çerçeve içinde incelemektedir. Kuantum mekaniği, enflasyon kuramı, sicim teorisi ve çoklu zar modelleri gibi çağdaş fizik teorilerinin ortaya koyduğu çoklu evren yaklaşımlarının, sadece bilimsel modeller değil, aynı zamanda modern kültürde gerçeklik algısını dönüştüren düşünsel yapılar olduğu vurgulanmaktadır. Bu bağlamda paralel evren düşüncesinin bilimsel ve kültürel düzlemde çok katmanlı bir olgu olduğu gösterilmektedir. Araştırma, nitel yöntemle gerçekleştirilmiş olup, göstergebilimsel çözümleme temelinde, 2022 yapımı "Her Şey Her Yerde Aynı Anda" (Everything Everywhere All at Once) filmi üzerinde yoğunlaşmaktadır. Ferdinand de Saussure'ün gösterge kuramı, Roland Barthes'ın mit ve ikincil anlam kavramları ile Umberto Eco'nun açık metin yaklaşımı, filmin kültürel kodlarının çözümlenmesinde kuramsal çerçeve olarak kullanılmıştır. Filmde farklı evrenlerde tekrarlanan kimlik varyasyonları, mekânsal geçişler, sembolik nesneler ve parçalı zamanmekân yapıları, çoklu olasılıkların görsel ve ideolojik temsilleri olarak değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda paralel evren temalı anlatıların, modern bireyin kimlik, aidiyet, evren algısı ve olasılık kavrayışı üzerinde önemli bir etki yarattığı; sinemanın ise bu temayı kültürel ve epistemolojik bağlamda dönüştürücü bir güç olarak ele aldığı tespit edilmektedir. Tez, paralel evren düşüncesinin yalnızca bilimsel bir kuram olmanın ötesinde, çağdaş sinemanın anlam üretim süreçlerinde etkin bir göstergebilimsel yapı taşı olduğunu ortaya koymaktadır.