İnsan Eritrosit ve Lökositlerinden Süperoksit Dismutaz Enziminin Saflaştırılması ve Bazı İlaçların Enzim Üzerine Etkilerinin İncelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kimya Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2005
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ahmet MAVİ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ömer İrfan KÜFREVİOĞLU
Özet:ÖZET Doktora Tezi İNSAN ERİTROSİT ve LÖKOSİTLERİNDEN SÜPEROKSİT DİSMUTAZ ENZİMİNİN SAFLAŞTIRILMASI VE BAZI İLAÇLARIN ENZİM ÜZERİNE ETKİLERİNİN İNCELENMESİ Ahmet MAVİ Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Kimya Anabilim Dalı Danışman: Prof. Dr. ö. İrfan KÜFREVİOĞLU Ortak Danışman: Doç. Dr. Ali YILDIRIM Bu tez kapsamında, insan eritrosit ve lökosit hücrelerinde bulunan süperoksit dismutaz (SOD) enzimlerinin aktiviteleri üzerine bazı ilaçların inhibisyon ve aktivasyon etkileri araştırılmıştır. İnsanda 3 çeşit SOD bulunur. Bunlar Bakır Çinko Süperoksit Dismutaz (CuZnSOD), Mangan Süperoksit Dismutaz (MnSOD) ve Ekstraselüler Süperoksit Dismutaz (ECSOD)'dır. İnsan eritrositlerinde CuZnSOD enzimi, lökositlerinde hem CuZnSOD hem de MnSOD mevcuttur. Öncelikle insan eritrositlerinden CuZnSOD enzimi, etanol-kloroform ekstraksiyonu ile hemoglobinin uzaklaştırılması, iyon değişim ve afînite kromatografisi teknikleri uygulanması basamaklanyla % 12 verimle 837 kat saflaştınldı. Daha sonra değişik sınıfdan 19 adet ilacın enzim üzerine inhibisyon veya aktivasyon etkileri araştırıldı. 5-fluorouracilbiosyn (antikarsinogenez) dışındaki ilaçlar, CuZnSOD üzerine herhangi bir etki göstermedi. 5-fluorouracilbiosyn, 3,33 mg/ml ve 4 mg/ml konsantrasyonlarda, CuZnSOD üzerine aktivasyon etkisi göstermiştir (sırasıyla % 33 ve % 32 aktivasyon). İkinci aşamada MnSOD'yi saflaştırmak amacı ile lökositler sağlıklı taze insan kanından saflaştınldı, sıvı azot ile parçalandı. Ancak lökosit lizatında çok düşük miktarda SOD aktivitesi olduğu görüldü. Bunun üzerine MnSOD saflaştınlmasına gidilmeyerek doğrudan lizat SOD aktivitesi üzerine 5- fluorouracilbiosyn ilacının etkisi incelendi. 5-fluorouracilbiosyn, 2 mg/ml ve 4 mg/ml konsantrasyonlarda sırasıyla % 42 ve % 62 inhibisyon gösterdi. 2005, 120 sayfa Anahtar kelimeler: Süperoksit dismutaz, eritrosit, lökosit, ilaç