Seçilmiş ülkelerde rekabet gücünün belirleyicileri ve büyüme ilişkileri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Zİya Çağlar YURTTANÇIKMAZ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ömer Selçuk EMSEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tarihin her devrinde önemini koruyan rekabet gücü ve ekonomik büyüme ilişkisi küreselleşmenin ve bilgi çağının yaşandığı günümüzde önemini artırmış ve sürekli bir yenilenme içine girmiştir. Sanayi devrimi öncesinde özellikle silah teknolojisinde önem arz eden rekabet gücü unsuru, sanayi devrimi ile birlikte artık değer oluşumu ve dış ticaret ile şekillemeye başlamıştır. Dolayısıyla bilgi ve iletişim teknolojisindeki hızlı değişimler sonucu ülkelerin ekonomik, sosyal ve siyasi nüfuzları ve rekabet güçleri sürekli olarak değişim göstermeye başlamıştır. Bu hızlı değişim rekabet gücünü artıran toplumların kısa sürede refah düzeylerini yükseltirken, rekabet gücünü kaybedenler de aynı hızla refah kaybına uğrayabilmektedir. Çalışmada Türkiye'nin de aralarında bulunduğu gelişmiş ülke olma yolunda ilerleyen orta gelirli ülkelerde bu durum daha da önemli bir hal almaktadır. Gelişme aşamasındaki toplumların genel sorunlarından olan gelir dağılımındaki bozukluk, siyasi ve sosyal karışıklıklar, kalkınma problemleri ve refah düzeyinin düşüklüğünün altında rekabet gücü eksikliği en önemli sorundur. Yapılan çalımada seçili orta gelirli ülkelerde 1997-2012 dönemi rekabet gücü rakamları, literatür çalışmalarından elde edilen rekabet gücünün belirleyicileri, kişi başına gelir, işgücüne katılım ve sermaye birikimi değişkenleri yardımıyla ekonomik büyüme ve rekabet gücü ilişkisi ile rekabet gücü üzerinde etkili olan faktörler panel veri analizi ile incelenmiştir. Elde edilen analiz sonuçlarına göre rekabet gücündeki artışlar ekonomik büyüme üzerinde etkilidir. Paneli oluşturan ülkelerde ekonomik performans ve altyapı değerlerinin düşüklüğü rekabet gücünü olumsuz etkilerken, işalemi ve kamu etkinliği endeksleri rekabet gücü üzerinde pozitif etkilidir. Bu sonuçlar uzun dönemli olarak orta gelirli ülkelerde rekabet gücünün artırılması, kamusal düzenlemeler ve işalemi etkinliğinin yanında, ekonomik performans ve altyapı üzerinde daha yoğun çalışılması gerektiğini göstermektedir. Orta gelirli ülkelerde bu alanlarda iyileşme sağlanmasının rekabet gücünü ve ekonomik büyümeyi olumlu etkileyeceği tespit edilmiştir.