ARAS VADİSİ'NDE ICHNEUMONIDAE (HYMENOPTERA) BİYOÇEŞİTLİLİĞİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bitki Koruma Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KİBAR HAKAN KORUKCU
Danışman: Saliha Çoruh
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmadaki amacımız, yaklaşık 15 yıldır detaylı bir faunal çalışmanın yürütülmediği bu "Yeni Aras Vadisi"ndeki Ichneumonidae türlerini tespit etmek ve bu türleri daha önce toplanan örnekler ile karşılaştırarak bozulan coğrafyanın Ichneumonidae çeşitliliğine etkisini ortaya koymaktır. Yöntem: Çalışmada, Aras Vadisi değişik habitat ve ekosistemlerinden toplanan Ichneumonidae türleri cins ve tür düzeyinde teşhis edilmiştir. Ayrıca bu türlerin morfolojik karakterine ait kısımların dijital fotoğrafları çekilmiş zoocoğrafik dağılımı, Türkiye'deki yayılışları, örnek sayıları, toplandığı yerler ve ziyaret ettiği bitkiler ile ilgili etiket bilgileri de verilmiştir. Bulgular: Bu çalışma sonucunda, toplam 9 altfamilyaya bağlı (Anomaloninae Viereck, 1918; Banchinae Wesmael, 1845; Campopleginae Förster, 1869; Cremastinae Forster, 1869; Cryptinae Kirby, 1837; Diplazontinae Viereck, 1918; Ichneumoninae Latreille, 1802; Phygadeuontinae Förster, 1869 ve Tersilochinae Schmiedeknecht, 1910) 16 cins ve 16 tür tespit edilmiştir. Tespit edilen bu türlerden, Dicaelotus ruficoxatus (Gravenhorst, 1829) ülkemiz için yeni kayıt durumunda iken, Temelucha signata (Holmgren 1860) ve Enizemum ornatum (Gravenhorst 1829) da Doğu Anadolu ve Aras Vadisi için yeni kayıt olarak belirlenmiştir. Sonuç: Çalışmann sonucunda, Aras Vadisi biyoçeşiğliliğinin zaman içersinde uğradığı faunal ve floral değişiklik açısından ulaşılan sonuç ön plana çıkmış, baraj suyunun toplandığı bölgede bulunan bitki ve hayvan çeşitliliği yok edildiği gibi, bu bölgede bulunan tarım alanları, orman sahaları, tarihi ve kültürel her türlü varlık sular altında bırakılmıştır. Suyun sıcaklığının değişmesi ve su tutumu nedeniyle, nehir ekosisteminin bozulması böcek faunasını etkilediği gibi Ichneumonidae biyoçeşitliliğini de etkilemiştir. Geçmişte var olan türlerin bugün tespit edilememesi ve böcek sayı ve türündeki azalma bununla ilişkilendirilmiştir.