Erzurum'da birinci basamak sağlık kurumlarında görev yapan hekimlerde iş doyumu ve tükenmişlik düzeyleri ile etkili faktörlerin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYSUN ARAS
Danışman: Asuman GÜRAKSIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Araştırmamız Erzurum ili genelinde birinci basamak sağlık kurumlarında görevli hekimlerin tükenmişlik ve iş doyumu düzeylerini ve bu düzeyleri etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla tanımlayıcı kesitsel tipte planlanmıştır. Çalışmamızın kapsamına 2012 yılında Erzurum ili birinci basamak sağlık kurumlarında görevli 253 hekimden 246 hekim alınmıştır. Veriler Kişisel Bilgi Formu, Maslach Tükenmişlik Ölçeği (MTÖ) ve Minnesota İş Doyumu Ölçeği (MİDÖ) kullanılarak toplanmıştır. Aile Sağlığı Merkezi'nde çalışan hekimlerin, MTÖ alt boyutları olan duygusal tükenmişlik, duyarsızlaşma, kişisel başarı puanları sırasıyla %67.7'sinde, %76'sında ve %79'unda düşük, Toplum Sağlığı Merkezi'nde çalışan hekimlerin duygusal tükenmişlik, duyarsızlaşma, kişisel başarı puanları sırasıyla %88.2'sinde, %70.6'sında, %82.4'ünde düşük saptanmıştır. İş doyumu puanı ise Aile Sağlığı Merkezi'nde çalışan hekimlerin %76.9'unda orta düzeyde iken, Toplum Sağlığı Merkezi'nde çalışan hekimlerin %70.6'sında orta düzeyde bulunmuştur. Duygusal tükenmişlik düzeyi, düzenli tatil yapanlarda, alkol kullanmayanlarda, meslek seçiminde doğru seçim yaptığını düşünenlerde, aile hekimliği uygulamasından memnun olanlarda, işinin beklentilerini karşıladığını düşünenlerde, iş yeri fiziki koşullarından memnun olanlarda düşüktür. Duyarsızlaşma düzeyi, kadın hekimlerde, 40 yaş üzerindekilerde, meslekte çalışma süresi 18 yıl üzerinde olanlarda, mesleğinin toplumda hak ettiği değeri bulduğuna inananlarda, meslek seçiminde doğru seçim yaptığını düşünenlerde, aile hekimliği uygulamasından memnun olanlarda, işinin beklentilerini karşıladığını düşünenlerde düşüktür. Kişisel başarı düzeyi, 29 yaş altındaki hekimlerde, düzenli tatil yapmayanlarda, çalışma süresi 6 yıl altında olanlarda, meslek seçiminde yanlış seçim yaptığını düşünenlerde, kongre, kurs ve seminerlere katılmayanlarda düşüktür. Araştırmamızda MİDÖ üç alt boyutu değerlendirilmiş olup, genel iş doyumu düzeyi, kadın hekimlerde, belde ve köyde yaşayanlarda, mesleğinin toplumda hak ettiği değeri bulduğuna inananlarda, meslek seçiminde doğru seçim yaptığını düşünenlerde, aile hekimliği uygulamasından memnun olanlarda, çalışma ortamından memnun olanlarda, işinin beklentilerini karşıladığını düşünenlerde, son yıl içinde hizmet içi eğitim almayanlarda, kongre, kurs, seminerlere katılanlarda yüksektir. İçsel iş doyumu, düzenli tatil yapanlarda, mesleğinin toplumda hak ettiği değeri bulduğuna inananlarda, meslek seçiminde doğru seçim yaptığını düşünenlerde, çocuğunun hekim olmasını isteyenlerde, aile hekimliği uygulamasından memnun ve çalışma ortamından memnun olanlarda, işinin beklentilerini karşıladığını düşünenlerde, son yıl içinde hizmet içi eğitim almayanlarda, kongre, kurs, seminerlere katılanlarda yüksektir. Dışsal iş doyumu, kadın hekimlerde, mesleğinin toplumda hak ettiği değeri bulduğuna inananlarda, meslek seçiminde doğru seçim yaptığını düşünenlerde, aile hekimliği uygulamasından memnun olanlarda ve çalışma ortamından memnun olanlarda yüksektir. Sonuç olarak, Aile Sağlığı Merkezi'nde ve Toplum Sağlığı Merkezi'nde çalışan hekimlerin yaklaşık olarak sadece 1/3'ünde tükenmişlik ve iş doyumu yüksek bulunmuştur. Bu durum göz önüne alınarak, hekimlerin tükenmişlik düzeylerini azaltmaya, iş doyumu düzeylerini arttırmaya yönelik öneriler yapılmıştır. Anahtar kelimeler: Tükenmişlik, İş doyumu, Hekim, Aile Sağlığı Merkezi, Toplum Sağlığı Merkezi