Farklı treadmill koşu protokollerinin bazı fiziksel ve fizyolojik parametreler üzerine etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Kış Sporları Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MURAT OZAN

Danışman: Erdinç Şıktar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada Treadmill koşu bandı üzerinde uygulanan farklı koşu metotlarının boksörlerde fiziksel ve fizyolojik parametrelere etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Materyal ve Metot: Erzurum ilinde büyükler kategorisinde aktif olarak boks yapan yaşları 18 ile 30 arasında değişen sağlıklı, gönüllü 30 erkek sporcu çalışmaya dâhil edilmiştir. Boksörler Dünya Uluslararası Amatör Boks Birliği (AİBA)' nın uluslararası yarışmalarda belirlediği sıkletler baz alınarak randomize olarak her biri 10 kişiden oluşan 3 gruba ayrılmıştır. Sürekli koşu, aralıklı koşu ve yoğun koşu egzersiz test protokolleri sporculara 4 hafta boyunca haftada üç gün (Pazartesi, Çarşamba, Cuma) egzersiz modeli olarak uygulanmıştır. Sporcuların fiziksel ve fizyolojik değerlerine ilişkin; yaş, boy ölçümü, vücut ağırlığı ölçümü, vücut yağ yüzdesi, vücut yağ kütlesi, yağsız vücut kitlesi ve vücut kitle indeksi ölçümleri alınmıştır, Ayrıca sporcuların MaxVO2 değerlerini belirlemede shuttle run testi uygulanmıştır. Hemogram ve biyokimyasal analitlerin analizi için sporculardan venöz kan örnekleri alınmıştır. Kan alma işlemi egzersiz programı öncesi ve her hafta üçüncü günün egzersizinin hemen bitiminde olmak üzere toplamda 5 ölçümle tamamlanmıştır. Verilerin analizinde betimleyici istatistiksel testler ve grup karşılaştırma testleri yapılmıştır. P<0.05 değerleri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Grupların shuttle run ön ve son testleri arasında anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Her üç antrenman grubunun da grup içi egzersiz öncesi ve her haftanın sonunda gerçekleştirilen ölçümleri arasında lökosit (WBC) ve laktat düzeylerinde anlamlı farklılık tespit edilmiştir. İstatistiksel olarak anlamlı olmasa da birçok parametrenin egzersiz haftaları süresince ve tüm egzersizin bitiminde değişim trendi gösterdiği görülmüştür. Sonuç: Çalışmamızda her üç egzersiz modelinin de MaxVO2 düzeylerini geliştirdiği ortaya çıkmıştır. Her üç egzersiz modelinin uygulandığı gruba dahil olan sporcuların venöz kan örneklerinin hematolojik ve biyokimyasal analitlerinin serum düzeylerinde egzersiz süresince ve egzersiz sonucunda değişiklikler görülmesine rağmen, gruplar arasında istatiksel olarak anlamlı fark olmadığı, bu değişiklikler içerisinde ise daha önce egzersiz ile irisin ilişkisini inceleyen çalışmalardan farklı olarak irisin konsantrasyonunun egzersiz ile artışının, egzersizi takip eden 3. haftada olduğu sonucu ortaya çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: Egzersiz, Biyokimya, Boks, Hemotoloji, İrisin MaxVO2, Treadmill