MUHAMMED B. HASAN ES-SEMENNUDİ'NİN HAYATIESERLERİ VE TARİKAT ADABI İLE İLGİLİ GÖRÜŞLERİ

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslâm Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET ŞİRİN AYİŞ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): İsa Çelik

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Hayatı, eserleri ve tarikat âdâbı ile ilgili görüşlerini çalıştığımız Muhammed b. Hasan es-Semennûdî, Mısır'ın Semânûd şehrinde dünyaya gelmiş, ilk tahsilini burada yapmış, Kur'ân-ı Kerim ve bazı dinî metinleri ezberledikten sonra yirmi yaşlarında Ezher'e gitmiştir. Ezher'de Mustafa Kemâleddin Bekrî'nin halifesi Muhammed b. Salim el-Hifnî'ye intisab etmiş ve ondan Halvetiyye tarikatı icazetini almıştır. Semennûdî, tasavvuf ve tarikat hizmetlerinin yanında kıraat ve hadis alanında da kendisini yetiştirmiş uzun bir süre ders okutmuş ve birçok talebe kendisinden istifade etmiştir. Semennûdî, hem tasavvuf, he de kıraat alanında eserler yazmış bir şahsiyettir. Bu çalışmanın amacı, Semennûdî'nin, tasavvuf alanında yazmış olduğu el-Âdabu's-Seniyye Limen Yurîdû Tarikate's-Sâdâti'l-Halvetiyye ile Tuhfetu's-Sâlikîn ve Delâletu's-Sâirîn li Minhâci'l-Mukarrabîn'adlı eserlerinden hareketle, tarikata giriş, tarikat âdâbı, nefis terbiyesi ile müridi kemâlata ulaştıran hasletler gibi tarikat âdâbı ile ilgili konulardaki görüşlerini ortaya koymaktır. Kalbî ve ruhî hayatın unutulmaya yüz tuttuğu günümüzde, Semennûdî'nin eserlerinde ele aldığı bu görüşlerle beraber, tasavvuf ilminin alanına giren ahlakî ve manevî konuların yeniden hatırlanması ve istifade edilmesi gerektiği kanaatindeyiz. Anahtar Kelimeler: Muhammed b. Hasan es-Semennûdî, Tuhfetu's-Sâlikîn, Âdâbu's-Seniyye, Tarikat, Âdâb.