Mahmut Settar'ın Özbek Örf ve Âdetleri Adlı Eseri (İnceleme - Metin)

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İbrahim SİFİL

Danışman: Hüseyin Baydemir

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET YÜKSEK LİSANS TEZİ MAHMUT SETTAR'IN ÖZBEK ÖRF VE ÂDETLERİ ADLI ESERİ (İNCELEME-METİN) İbrahim SİFİL Tez Danışmanı: Prof. Dr. Hüseyin BAYDEMİR 2025, Sayfa: 203+VI Jüri: Prof. Dr. Hüseyin BAYDEMİR Dr. Öğr. Üyesi Caner SOLAK Dr. Öğr. Üyesi Reyhan KARKINLI Türkistan coğrafyasının kadim Türk boylarından biri olan Özbek Türkleri, atalarından miras olarak aldıkları gelenek ve göreneklerin bir kısmını günümüze kadar yaşatmayı başarmışlardır. Türk kültürünün yanı sıra, tarihsel süreç ve yaşanılan coğrafya Özbek kültürünün esasını oluşturan geleneklerin şekillenmesinde etkili olmuştur. Doğumdan ölüme kadar insan ömrünün gelişim sürecinde yer alan örf-adet, merasim ve gelenekler hayatın önemli bir parçasıdır. Özbek Türklerinin kültürel yapısını ortaya koyan ata mirası gelenekleri, Özbek Türklerinin kimliğini ortaya koymaktadır. Özbek geleneklerinin yer aldığı, Mahmut Settar'ın Türkiye Türkçesine aktardığımız O'zbek Udumları adlı eserin önemi bu noktada çok büyüktür. Bu çalışma, Mahmut Settar'ın Özbek Örf ve Âdetleri adlı eserini Türkiye Türkçesine aktarmayı, bu eserden hareketle Özbek kültürüne ait gelenek ve göreneklerin (düğün, doğum, ölüm, bayramlar vd.) Erzurum yöresindeki benzer pratiklerle karşılaştırılması yoluyla, iki geleneğin paylaştığı ortak kültürel kodları ve ritüelleri tespit etmeyi ve bu kültürel unsurları ilgililerin istifadesine sunmayı amaçlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Mahmud SATTOR, O'zbek Udumları, Özbek gelenekleri, Erzurum yöresi, Karşılaştırma.