Erwinia Amylovora'ya Dayanıklı Elma Çeşitlerini Ve Genotiplerini Belirleyebilmek Için Erken Seleksiyona Olanak Sağlayacak Bir Belirteç Tespiti Çalışması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarımsal Biyoteknoloji Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Şahin KAYA

Danışman: Emine Orhan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Doğal populasyonlardaki genetik çeşitlilikten yararlanarak dayanıklı çeşit ve genotiplerin belirlenmesi şeklinde gerçekleştirilen seleksiyon ıslahı, genetik kaynak zenginliği olan bölgelerde etkin biçimde kullanılan bir ıslah yöntemidir. Özellikle son yıllarda önem kazanmaya başlamış olan markör destekli seleksiyon (MAS=Marker Assisted Selection) çalışmalarının klasik bitki ıslahı yöntemlerinden olan seleksiyon çalışmalarına bir hız ve etkinlik kazandırdığı bilinmektedir. Bir ön çalışma olarak planlanan bu çalışmada, Erwinia amylovora etmeninin neden olduğu ateş yanıklığı hastalığına karşı dayanıklı olan elma çeşitlerini ve genotiplerini erkenden belirleyebilecek moleküler belirteçleri tespit etmek amaçlanmıştır. Bunun için, Ateş Yanıklığı'na dayanıklılık ile ilgili olduğu tespit edilmiş olan RLP1 gen dizisinden yararlanılmıştır. Bu gen dizisinden dizayn edilen primer çiftleri dokuz elma çeşidinde taranmıştır. E1F/1R ve E2F/2R primer çiftleri ile 'Kaşel37' ve 'Galaxy Gala' elma çeşitlerinin 'Gala', 'Aksakı', 'Mondial Gala', 'Vista Bella', 'Starkrimson', 'Golden Delicious', 'Royal Gala' çeşitlerinden ayırt edilebileği ortaya çıkmıştır. Diğer taraftan, E2F/3R primer çiftine ait jel görüntüsünde, 'Gala', 'Kaşel37' ve 'Galaxy Gala' elma çeşitlerinin 'Aksakı', 'Mondial Gala', 'Vista Bella', 'Starkrimson', 'Golden Delicious', 'Royal Gala' elma çeşitlerinden ayırt edilebileceğine yönelik bir bilgi elde edilmiştir. Sonuç olarak; çalışmada kullanılan E1F/1R, E2F/2R ve E2F/3R primer çiftlerinin Erwinia amylovora etmeninin neden olduğu ateş yanıklığı hastalığına dayanıklılık yada hassasiyet gösteren elma çeşitlerini ve genotiplerini ayırt etmede kullanılabileceği ortaya çıkmıştır.