Sıçanlarda çekal ligasyon perforasyon yöntemi ile indüklenen sepsis modelinde kurkuminin adrenal bez üzerine etkisinin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Histoloji ve Embriyoloji Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NAWRAS AHMAD MATROOK ALKABABA
Danışman: Semin Gedikli
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Sepsis, vücudun bir enfeksiyona karşı aşırı yanıt vermesiyle meydana gelen ve hayati organlarda ciddi hasarlara yol açarak ölüm riskine neden olan bir enfeksiyon durumudur. Kurkumin, KURKUma Longa (zerdeçal) ve diğer kurkuma türlerinin rizomunda bulunan anti-enflamatuar ve antioksidan özelliklere sahip biyoaktif bir bileşiktir. Bu çalışmada, dişi sıçanlarda CLP yöntemiyle deneysel olarak indüklenen sepsis modelinde kurkuminin adrenal bezler üzerindeki potansiyel etkilerinin histolojik, immünohistokimyasal ve biyokimyasal olarak araştırılması amaçlandı. Materyal ve Metot: Bu çalışmada Sprague Dawley ırkı, 250-300 gram ağırlığında 40 adet dişi sıçan kullanıldı. Sıçanlar rastgele 5 gruba ayrıldı. Kontrol grubuna herhangi bir ilaç uygulaması yapılmadı. Vehicle grubuna mısır yağı oral gavaj yoluyla 7 gün boyunca verildi. Çekal ligasyon perforasyon (CLP) grubundaki sıçanlara CLP modeli uygulandı. KUR200+CLP grubundaki sıçanlara sepsis oluşturulmadan önce günde 200 mg/kg dozda kurkumin oral gavaj yoluyla verildi, 7 gün sonra CLP modeli uygulandı. CLP+KUR200 grubundaki sıçanlara CLP modeli uygulandı ve ardından günde 200 mg/kg dozda kurkumin oral gavaj yoluyla 7 gün boyunca verildi. Deney sonunda sıçanlardan alınan adrenal bez ve kan örnekleri histolojik, immünohistokimyasal ve biyokimyasal açıdan analiz edildi. Bulgular: Adrenal bezlerde yapılan histolojik incelemeler sonucunda kontrol grubuna ait kesitlerin normal histolojik yapıya sahip olduğu, vehicle grubunda ise kontrol grubuna kıyasla histolojik yapının hafif derecede bozulduğu görüldü. CLP grubuna ait adrenal bez kesitlerinde, sinüzoidal dilatasyon, hemoraji, hücrelerde dejenerasyon, fibrin birikimi ve piknozis tespit edildi. Tedavi gruplarında ise kontrol grubuna yakın histolojik bir durum gözlendi. İmmünohistokimyasal olarak, CLP gruplarında GRP78, CHOP ve LC3 proteinlerinin immünreaktivitesinin önemli ölçüde arttığı, kurkumin uygulaması ile GRP78, CHOP ve LC3 immünreaktivitelerinde azalma olduğu tespit edildi. Yapılan biyokimyasal analizler sonucunda, CLP grubunda CRP ve CORT seviyelerinde anlamlı bir artış görülürken, kurkumin uygulaması ile CRP ve CORT seviyelerinde anlamlı derecede azalma olduğu görüldü. Sonuç: Elde edilen bu veriler ışığında, kurkuminin sepsis öncesi ve sonrasında adrenal bezlerde gelişen ER stresini belirgin bir şekilde azalttığı ve hücresel hasarı önlediği sonucuna varıldı. Bu bulgular, kurkuminin sepsis sonucunda adrenal bezlerde meydana gelen hasarın tedavisinde hem koruyucu hem de tedavi edici potansiyel bir ajan olarak kullanılabileceğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Adrenal bez, apoptoz, endoplazmik retikulum stresi, kurkumin, otofaji, sepsis