Morina persica L. Üzerinde Farmakognozik Araştırmalar


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, FARMAKOGNOZİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RIDVAN ÖZGEN

Danışman: Esen Sezen Karaoğlan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada M. persica L. bitkisinin toprak üstü kısımlarından saf madde izolasyonu, farklı polaritelerde hazırlanan alt ekstrelerin ve elde edilen saf bileşiklerin antimikrobiyal, antioksidan ve antitirozinaz özelliklerinin araştırılması amaçlanmıştır. Materyal ve Metot: Farklı polaritelerde hazırlanan ekstrelerden kolon kromatografisi yöntemi ile izolasyon çalışması yapılmıştır. 1D-NMR, 2D-NMR ve kütle spektroskopisi yöntemleri kullanılarak elde edilen bileşiklerin yapıları aydınlatılmıştır. Antimikrobiyal aktivite tayininde mikrodilüsyon yöntemi kullanılmıştır. Toplam fenolik içerik, Folin-Ciocalteu yöntemi ile antioksidan kapasite ise DPPH ve ABTS radikali süpürücü kapasite deneyleri ile belirlenmiştir. Antitirozinaz özellikler, Masuda ve arkadaşlarının yöntemi ile araştırılmıştır. Bulgular: Etil asetat ekstresinden kemferol-3-O-β-glukopiranozit (astragalin) ve su ekstresinden kersetin-3-O-rutinozit (rutin) izole edilmiştir. Metanol ekstresi, Escherichia coli (MİK: 4 µg/mL); n-hekzan ekstresi, Staphylococcus aureus (MİK: 1 µg/mL); diklorometan ekstresi, Klebsiella pneumoniae (MİK: 16 µg/mL) ve Staphylococcus aureus (MİK: 1 µg/mL); kemferol-3-O-β-glukopiranozit, Staphylococcus aureus (MİK: 1 µg/mL) ve kersetin-3-O-rutinozit, Staphylococcus aureus ve Enterococcus faecalis (MİK: 1 µg/mL) üzerinde daha güçlü antimikrobiyal aktivite göstermiştir. En yüksek fenolik içerik etil asetat ekstresinde (169.24 ± 0.229 μg GAE/mg) tespit edilmiştir. Ekstreler içerisinde 50 μg/mL konsantrasyonda en yüksek DPPH ve ABTS radikali süpürme aktivitesini etil asetat ekstresi (%38.80 ± 0.136 ve %98.92 ± 0.341) gösterirken, saf maddelerden kemferol-3-O-β-glukopiranozit de yüksek ABTS radikali süpürme aktivitesi (%93.10 ± 0.152) göstermiştir. 200 μg/mL konsantrasyonda en yüksek antitirozinaz etkiyi ise metanol ekstresi (%57.14) göstermiştir. Sonuç: Bitki antimikrobiyal, antioksidan ve antitirozinaz aktivite bakımından değerlendirilmiştir. Kemferol-3-O-β-glukopiranozit ve kersetin-3-O-rutinozit saf olarak elde edilmiştir.