Hafif preeklampsili preterm gebelerde betametazonun biyofizik profil ile umbilikal ve middle serebral arter doppler akımlarına etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İlhan Bahri Delibaş
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Metin İNGEÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, betametazonun hafif preeklampsili olgularda biyofizik parametreler ile umbilikal arter ve middle serebral arter (MCA) doppler indeks ölçümleri üzerindeki etkisinin araştırılması idi.Çalışmamızda Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniğine Mayıs 2009 ile Eylül 2010 tarihleri arasında başvuran 18-40 yaş arası, 34. gestasyonel haftanın altındaki 40 hafif preeklampsi tanılı gebe, randomize prospektif olarak incelendi. Gebeliğin 20.haftasından sonra TA ? 140/90mmHg ve <160/110mmHg olan hastalar ve 24 saatlik idrarda ?300mg ve <5g veya spot idrarda ?1+ proteinürisi olan hastalar çalışmaya dahil edildi. Çalışmaya alınan hafif preeklampsili hastalar, çalışma ve kontrol grubu olmak üzere 20'şer kişilik iki gruba randomize edildi. Çalışma grubuna rutin protokol takip edilerek betametazon uygulandı. Kontrol grubu gebelere ise, betametazon protokolü çalışma süresi bitiminde uygulanmak üzere, betametazon yerine aynı volüm ve doz aralığında plasebo olarak serum fizyolojik uygulandı. Çalışma esnasında şiddetli preeklampsi bulgusu gelişen hastalar çalışma dışına alınarak derhal betametazon uygulandı. Betametazon veya plasebo uygulanan hastalara uygulamanın 0., 24., 48., ve 72. saatlerinde biyofizik profil skorlaması (BFP) ve umbilikal ve middle serebral arter (MCA) doppler incelemeleri yapılarak veriler kaydedildi ve analiz edildi.Çalışma sonuçları incelendiğinde; çalışma grubumuzdaki gebelerde betametazon uygulaması sonrası 24. ve 48. ve 72. saatteki BFP değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı düşüş izlendi. Antenatal betametazon uygulamasından en sık etkilenen BFP parametreleri sırasıyla non-stres test, fetal hareket ve fetal solunum idi. Fakat söz konusu 3 parametreye bağlı düşen BFP skorlarının, maksimal etkinin görüldüğü ve betametazonun en yüksek biyolojik etkinlikte olmasının beklendiği( yarı ömür 36-54 saat) zaman aralığı olan 48. saatten sonra yükselmeye başladığı kaydedildi. Çalışmamızda betametazon uygulamasının 0., 24., 48. ve 72. saatlerinde, MCA `ya ait PI, RI, S/D, EDV ve PSV parametrelerinde yapılan incelemede her iki grup arasında anlamlı fark tespit edilmedi. Umbilikal arter üzerindeki incelemede ise her iki grup arasında PI, RI, EDV, PSV parametrelerinde anlamlı fark görülmedi, fakat sadece umbilikal arter S/D oranının, betametazon sonrası 24. saatte, çalışma grubunda anlamlı düzeyde düşük olduğu bulundu.Sonuç olarak betametazonun doppler parametreleri üzerinde oluşturduğu değişiklikler genel olarak değerlendirildiğinde, bu değişikliklerin, betametazonun BFP üzerinde oluşturduğu değişikliklere göre çok düşük düzeyde olduğu söylenebilir. Bu bulgular ışığında antenatal steroid uygulaması sonrası ölçülen BFP skorlarında orta düzeyde tespit edilen düşüklüklerin (4-6 arası) fetal distres anlamına gelmeyebileceği, steroide bağlı geçici etkiye bağlı olma ihtimalinin yüksek olduğu ve bu bilginin gebeliğin geleceği üzerinde karar verme sürecinde dikkate alınması gerektiği mutlaka akılda bulundurulmalıdır. Ayrıca, betametazon uygulamasını takiben BFP skorları düşük olarak tespit edilen hastalarda, söz konusu durumun betametazona mı yoksa mevcut fetal sıkıntıya mı bağlı olduğunun ayırt edilmesinde, doppler parametrelerinin kullanılmasının, gebeliğin prognozu hakkında karar vermede doğru yöntem olacağı kanaatindeyiz.