Elit alp disiplini sporcularında BCAA ve L-Karnitin alımının yarışma performansı ve laboratuvar test performansı üzerine etkilerinin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖMER TAHA GÜNEYİN

Danışman: Gökhan ATASEVER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırmanın amacı, elit alp disiplini sporcularında BCAA ve L-Karnitin alımının yarışma performansı ile anaerobik güç, sprint ve dikey sıçrama gibi laboratuvar ortamında ölçülen performans parametreleri üzerindeki akut etkilerini incelemektir. Yüksek hız, patlayıcı kuvvet ve teknik yeterlilik gerektiren alp disiplini branşında, bu iki ergojenik desteğin performans bileşenlerine olan duyarlılık düzeylerinin belirlenmesi ve elde edilen bulguların branşa özgü performans gereklilikleriyle ilişkilendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırma, nicel araştırma deseniyle yürütülmüş olup çalışmaya 18–23 yaş aralığında, aktif olarak yarışan elit alp disiplini milli takım sporcuları (n=10) gönüllü olarak katılmıştır. Sporcular kontrol, BCAA ve L-Karnitin koşullarında değerlendirilmiştir. Palandöken Kayak Merkezi'nde slalom parkurunda yarış performansı; laboratuvar ortamında ise Wingate anaerobik güç testi, 10 m ve 20 m sprint testleri, countermovement jump (CMJ) ve drop jump testleri uygulanmıştır. Verilerin analizinde normallik testleri sonrasında tekrarlı ölçümler ANOVA ve uygun post-hoc testler kullanılmış, istatistiksel anlamlılık düzeyi p 0,05). Sonuç: Sonuç olarak, BCAA ve L-Karnitin'in sprint ve patlayıcı güçle ilişkili parametrelerde kısa vadeli olumlu etkiler oluşturabildiği; ancak teknik ve çok boyutlu yapıya sahip performans göstergelerinde etkilerinin sınırlı kaldığı belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Alp Disiplini Kayağı BCAA, L-Karnitin, Sprint Performansı, Anaerobik Güç, Dikey Sıçrama, Ergojenik Destekler