Gıda katkı maddesi olan karmosinin zebra balığı emriyoları üzerindeki toksik etkilerinin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Nanobilim ve Nanomühendislik Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUBA KIZILTAN
Danışman: Saltuk Buğrahan Ceyhun
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: 20. yüzyılın ortalarından itibaren boyaların kullanımı her gıda grubunda olduğu gibi ilaç sektöründe, tekstil ve kozmetik endüstrilerinde de yaygınlaşmıştır. Karmosin azo boyalar grubundadır. Azo boyalar, boya sınıflarının geniş renk yelpazesine sahip en önemli grubudur. Bu çalışmada, önerilen ve aşırı dozlara (4 ila 2000 ppm) maruz kalma dahil olmak üzere geniş doz ölçeğinde karmosine maruziyetinin zebra balıklarının embriyonik gelişimi üzerindeki etkileri incelenmiştir. Bu amaçla birçok morfolojik ve fizyolojik parametre 96 saat boyunca belirlenen dozlarda karmosine maruz bırakılan zebra balıklarında oluşan değişiklikleri ve etki mekanizmaları incelenmiştir. Yöntem: Bu çalışmada karmosinin toksik dozlarının belirlenmesi ve sağlık üzerine etkilerini gözlenmesi için çeşitli dozlarda karmosin kullanılmıştır. Gruplar kontrol grubuyla kıyaslanmıştır. Gruplardaki larvaların vücudundaki reaktif oksijen türleri (ROS) üretimi ve apoptoz sinyal birikimi potansiyelini incelenmiştir. Ayrıca kalp atışı ve kan akışı analizlerini incelenmiştir. Karmosinin zebra balığı larvalarındaki anksiyete testinde analiz edilmiştir. Değişikliklerin altında yatan metabolizmayı aydınlatmak için metabolom analizi yapılmıştır. Bulgular: Karmosinin zebra balığında ciddi malformasyonlara yol açtığını gözlemledik. Boy ve göz çağında küçülmeler, kan akışı ve kalp atışında düşmeler apaptotik hücrelerindeki artışlar karmosinin yüksek miktarlarda tehlikeli sonuçlara yol açtığını gösterdi. Sonuç: Uygulanan karmosine, apoptotik hücrelerde ciddi malformasyonlara, boy ve göz çapında azalmaya, serbest oksijen radikallerinin sayısında artışa, lipid birikimine, doza bağlı olarak lokomotor aktivitede azalmaya ve kan akış hızında azalmaya neden olmuştur. Tüm bu değişikliklerin altında yatan metabolizmayı aydınlatmak için yapılan metabolom analizi sonucunda 45 açıklamalı metabolit tespit edildi.