Türkiye'de Anayasa hazırlık süreçlerinin ulusal basına yansımaları (1921,1924,1961,1982)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Enstitüsü, Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Esra Taşdelen
Danışman: Erdal Aydoğan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Anayasa, bir devletin temel yapı taşını oluşturan en önemli mihenk taşlarından birini teşkil etmektedir. Anayasa'nın tarihsel sürecine bakıldığında toplumsal bir çaba ve direnişten sonra elde edildiği görülmektedir. Haklar beyannamesinin özünü oluşturan bu belge toplumların dönüm noktaların biri olarak sayılmıştır. Osmanlı Devleti'nde 1808 Sened-i İttifak 1876'ya kadarki süreçte anayasal faaliyetler konusunda gelişmeler meydana gelmiştir. 1876 tarihli Kanun-ı Esasi'nin kabulü ile de Osmanlı meşruti monarşiye adım atmıştır. I. Dünya Savaşı sonucunda imzalanan Mondros Mütarekesi Osmanlı Devleti'nin fiili olarak sonunu getirirken, haksız işgaller karşısında Türk halkı Milli Mücadele'yi gerçekleştirerek yeni bir sayfayı açmıştır. Milli Mücadele şartlarında oluşturulan 1921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu ile milli irade egemen kılınmış ve yeni bir dönemin başlangıcı sayılmıştır. Nitekim Milli Mücadele'nin başarı ile sonuçlanmasının ardından yeni Türk Devleti'nin temelleri atılmıştır. 1924 Anayasası ile de yeni kurulan devletin temelleri hukuksal bir zemin üzerine inşa edilmiştir. Çok partili hayata geçişle beraber yeni bir sürece girilmiş iktidar-muhalefet çekişmesi ve dönemde meydana gelen olaylar ilk askeri müdahalenin yaşanmasına neden olmuştur. Askeri Müdahale sonucu yeni bir anayasa hazırlığı içine girilmiş ve böylece 1961 Anayasa oluşturulmuştur. 1980'lere gelindiğinde ülkede yaşanan sıkıntılar kaosa dönüşmüş ve ikinci kez askeri müdahale yaşanmıştır. Müdahale sonucu 1982 Anayasası ortaya çıkmıştır. Bu çalışma da anayasa hazırlık süreçlerinin Türk basınına yansıması başlığı kullanılarak 1921, 1924, 1961 ve 1982 Anayasalarının hazırlık süreçlerinin basına yansıması incelenmiştir. Böylece anayasa hazırlık süreçlerinin gazetelere nasıl yansıdığı, toplumda nasıl bir akis uyandırdığı, basın yoluyla verilmeye çalışılmıştır.