İn vitro şartlarda kadmiyumun oluşturduğu genetik ve oksidatif hasara karşı Dermatocarpon intestiniforme (liken) ekstrelerının etkısi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ADEM GÜNER

Danışman: Hasan Türkez

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kadmiyum (Cd) birçok organda ciddi hasarlara yol açan ve önemli metabolik süreçleri etkileyen tehlikeli ağır metallerden biridir. Cd'nin DNA hasarlarını ve reaktif oksijen türlerinin oluşumunu (ROS) teşvik ettiği iyi bilinmektedir. Çeşitli antioksidanların (C vitamini, E vitamini ve N-asetil-L-sistein vb) Cd toksisitesine karşı koruyucu olduğu gözlenmiştir. Diğer taraftan, likenlerin başta antimikrobiyal ve antioksidant özellikleri olmak üzere farklı biyolojik aktiviteleri uzun zamandan beri popüler araştırma konuları arasında yer almaktadır. Mevcut çalışmada, insan tam kan kültürlerinde genotoksik ve oksidatif hasarlara yol açan kadmiyum klorit (CdCl2)'e (30 ppm) karşı eş zamanlı olarak uygulanan D.intestiniforme liken ekstrelerinin (25 ve 50 ppm) koruyucu role sahip olup olmadığı araştırıldı. Oksidatif etkileri belirlemek için biyokimyasal parametreler (Toplam antioksidan kapasite [TAK] ve Toplam oksidatif durum [TOD]) değerlendirilirdi. Ayrıca, genotoksik etkilerin değerlendirilmesi için Mikroçekirdek (MÇ) testi kullanılmıştır. İlaveten sitotoksite tayini, çekirdek bölünme indeksi (ÇBİ) kullanılarak yapılmıştır. Cd'nin eritrositlerde sebep olduğu oksidatif hasarlar liken ekstrelerinin varlığında azaltılabildi. Benzer şekilde, CdCl2 ve liken ekstreleri ile eş zamanlı olarak muamele edilen kültürlerde gözlenen MÇ sıklığının, tek başına CdCl2 eklenen gruplara oranla azaldığı tespit edildi (P<0.05). Bulgularımız, D. intestiniforme'nin antioksidan ve/veya detoksifiye özelliğine bağlı olarak Cd tarafından oluşturulan genetik ve oksidatif hasarı azaltabildiğini ilk kez ortaya koydu.