Yapısal Sistemlerin Deprem Yükleri Altında Genetik Algoritma ile Optimum Tasarımı


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Elif KARABÜYÜK

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ahmet BUDAK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yapısal sistemlerin deprem yükleri dikkate alınarak optimizasyonu, yeryüzünde birçok ülkenin depremden etkilendiği ve geçmişte yaşanan tecrübeler göz önüne alındığında yerinde bir çözümlemedir. Çalışmada çoğunlukla literatürde rastlanılan boyut optimizasyonu problemlerine farklı bir bakış açısı ile yaklaşılarak, yapı ağırlığı, diğer sınırlayıcılara ek olarak kullanılmış ve bu yolla deprem sonucunda yapıda oluşan deprem yüklerinin optimizasyonu gerçekleştirilmiştir. Bunun için yapıda oluşan yatay deprem kuvvetlerinin toplamı olarak ifade edilen ve yapıdaki deprem etkisini tek başına temsil edebilen bir değer olan taban kesme kuvveti minimize edilmiştir. Hesaplamalarda çekme gerilmesi, eğilmeli burkulma bileşik gerilmesi ve eğilmeli burulma bileşik gerilme durumları gerilme sınırlayıcıları, katlar arası rölatif yer değiştirmeler ve yapı tepe yer değiştirmesi ise deplasman sınırlayıcıları olarak amaç fonksiyonuna dâhil edilmiştir. Deprem hesaplaması için spektrum davranış analizi yöntemi kullanılmış, literatürden alınan üç boyutlu çerçeve ve kafes sistemler, El Centro depremi kuzey güney bileşeni deprem kaydına göre hesaplanmıştır. Optimizasyon için geçerliliği birçok çalışma ile ispatlanmış bir yöntem olan Genetik Algoritma yöntemi kullanılmıştır. Bu çalışmanın amacı üç boyutlu çerçeve ve kafes sistemlerin taban kesme kuvvetine göre yapılan optimum çözümlerinde, deprem yüküne daha az maruz kalan, hafif yani ekonomik ve gerilme ile deplasman yönünden daha güvenli tasarımlarını elde etmektir.