Hasan Turan'ın hikayeleri üzerine karşılaştırmalı bir inceleme

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Edebiyatı Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMEL DAŞDEMİR

Danışman: Gülhan Atnur

Özet:

Halk hikâyeleri halk edebiyatının önemli ve zengin türlerinden biridir. Bu çalışmada Iğdır'lı Hasan TURAN'ın hikâyeciliği ve hikâyeleri incelenmiştir. TURAN'dan 1975 yılında Muzaffer KARADAĞ, 1976'da ise Rıfat ARAS tarafından derlenerek yazıya geçirilen Abdullah ile Cahan Hanım (Avdıla'nın Nağılı), Ali Han ile Peri Hanım (Eli Han'ın Hikâyesi), Âşık Vâleh ile Zerniyar Hanım (Valeh'in Nağılı), Ahmed ile İbrahim Hikâyeleri (İrbaham'ın Nağılı) incelemede kullanılan metinlerdir.Çalışmamız ön söz ve girişin dışında hikâyelerin incelendiği bölüm, hikâye metinleri, sonuç, kaynakça ve sözlükten oluşmaktadır. Eserin giriş kısmında Hasan TURAN'dan derlenen hikâyelerin şekil ve muhteva özelliklerine değinilmiş, hikâyeci Hasan TURAN, bilinen hikâye kahramanları ve musannifleri hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde bahsi geçen dört hikâyenin motif ve epizotları; hikâyelerdeki zaman, mekân, yapı ve şekil özellikleri tespit edilmiş ve karşılaştırmalar yapılmıştır. Tez hazırlanırken ?Tarihi Coğrafi Fin Metodu?ndan ve onun önemli inceleme yöntemlerinden birini geliştiren Stith THOMPSON'un ?Motif Index of Folk Literature? adlı eserinden yararlanılmış. Halk hikâyelerinin en zengin olduğu bölgelerden biri şüphesiz Azerbaycan'dır. İncelemiş olduğumuz hikâyeler de bu yöreye aittir ve Azerbaycan lehçesiyle söylenmişlerdir.İkinci bölümde dört hikâyenin metni verilmiş, sonuç bölümünde ise tespitler ortaya konulmuştur.Tez, halk hikâyeleriyle ilgili bir kaynakça ve hikayelerdeki bazı kelimelerin anlamlarının verildiği bir sözlükle sona ermektedir.