Usnik asit bileşiğinin in vitro koşullarda risk değerlendirmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZÜHAL POLAT
Danışman: Hasan Türkez
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Usnik Asit Bileşiğinin İn Vitro Koşullarda Risk Değerlendirmesi Ülkemizde yaygın olarak bulunan likenler, mantarlar ve alglerin birlikteliğinden oluşan simbiyotik organizmalardır. Liken sekonder metabolitleri liken birliğinin elemanlarından biri olan mantarlar tarafından üretilen ve genellikle fenolik yapılı olan bileşiklerdir. En yaygın liken metabolitlerinden biri olan usnik asidin (UA) antiviral, antitümör, antiprotozoal, antienflamatuar, analjezik, antipiretik ve antiproliferatif gibi farmakolojik kullanımlarda geniş bir etki yelpazesi olduğu rapor edilmektedir. Ancak, UA?in kültürleri yapılmış periferik insan kan hücreleri üzerindeki genotoksik ve antioksidan etkileri hakkında bilinenler oldukça sınırlıdır. Bu nedenle, mevcut tez çalışmasında, periferik insan tam kan kültürlerinde (n=5) UA?in genetik ve oksidatif etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Farklı konsantrasyonlarda (0-200 ?g/ml) liken ekstreleri kültür tüplerine ilave edildi. Genotoksik etkilerin değerlendirilmesi için Kromozom aberasyonları (KA) ve Mikroçekirdek (MÇ) testleri kullanıldı. Ayrıca, oksidatif değişimlerin belirlenmesi amacıyla biyokimyasal parametreler (Toplam antioksidan kapasite [TAK] ve Toplam oksidatif durum [TOD]) değerlendirildi. In vitro test sistemlerimizde, insan lenfositlerinde usnik asidin non-mutajenik olduğu gözlendi. Üstelik sonuçlarımız usnik asidin 1 ve 5 ?g/ml?lik konsantrasyonlarının kültürleri yapılmış insan kan hücrelerinde TAS seviyelerini arttırdığını ortaya koydu. Diğer taraftan, usnik asit uygulandığı tüm konsantrasyonlarda (200µg/ml hariç) TOS seviyelerinde istatiksel açıdan önemli bir değişikliğe yol açmadı (P>0,05). Sonuç olarak, mevcut çalışmada non-mutajenik ve antioksidan özelliklere sahip olan usnik asit terapötiklerin yeni bir kaynağı olarak önerilmektedir.