Meyve sineğinde (Drosophila melanogaster) çeşitli anestezik ajanların ömür uzunluğu, fertilite ve oksidatif stres üzerine etkileri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Moleküler Biyoloji ve Genetik Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÜMMÜGÜLSÜM TÜKENMEZ

Danışman: Hakan Aşkın

Özet:

Bu çalışmanın amacı, özellikle lokal anestezide sıklıkla kullanılan lidokain ve bupivakainin Drosophila melanogaster'de ömür uzunluğu, fertilite ve oksidatif stres üzerine olası etkileşimlerini araştırmaktır. Daha önceki çalışmalarda lokal anestezik maddeler Drosophila melanogaster'de çok az kullanılmıştır. Bu amaçla 72 saatlik larvalara lokal anestezik maddelerin farklı dozları (%0,0625, %0,125, %0,25 ve %0,5) uygulandı. Kontrol ve deney gruplarından elde edilen veriler, bu maddelere maruz kalan larvalardan oluşan ergin sineklerin ömür uzunluğu ve fertilitelerinde değişikliklerin olduğunu gösterdi. Ayrıca oksidatif stresi belirlemek amacıyla biyokimyasal parametreler incelendi.Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar lidokain ve bupivakain uygulamalarının dişi bireylerde ömür uzunluğunu kontrole göre doz artışına paralel olarak arttırdığını; fakat erkek bireylerde ise genelde ömür uzunluğunu azalttığını (BUPİ IV hariç) ortaya çıkarmıştır. Dişi bireylerin glutatyon redüktaz aktivitesi için elde edilen sonuçlar ömür uzunluğu ile ilgili deneylerden elde edilen bulguları destekler niteliktedir. Bu iki lokal anestezik maddenin karışımı ise ortalama ömür uzunluğu, maksimum ortalama ömür uzunluğu ve glutatyon redüktaz enzim aktivitesi üzerine olumsuz etki yapmıştır. LİDO II ve BUPİ III hariç incelenen lokal anestezik ajanların fertilite üzerine etkisi genelde olumsuz olmuştur.Bu çalışmada lidokain ve bupivakain tek başına kullanıldığında özellikle dişi bireylerde glutatyon redüktaz enzimi üzerinde zayıf aktivatör olarak davranarak ömür uzunluğunu arttırmış; ancak fertilite üzerinde önemli değişikliklere neden olmamıştır. Ayrıca bu iki lokal anestezik maddenin karışımı enzim üzerinde inhibisyonun yanısıra ömür uzunluğu üzerinde negatif etki yapmıştır.