TRT repertuarında bulanan türkülerin müzikal özelliklerinin Millî Eğitim Bakanlığı müzik dersi müfredatına uygunluğu yönünden incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Müzik Bilimleri Anasanat Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELÇUK YAKIŞAN
Danışman: Emrah Lehimler
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırma, TRT Türk Halk Müziği repertuvarında yer alan türkülerin, Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) müzik dersi öğretim programlarına uygunluğunu detaylı bir şekilde incelemektedir. Araştırma, türkülerin özellikle ilköğretim ve ortaokul seviyesindeki öğrencilerin müzikal gelişimlerine uygunluğunu incelemeyi ve bu müziğin eğitim programlarına entegrasyonunu sağlamayı amaçlamaktadır. Araştırmanın temel amacı, türkülerin öğrencilerin yaş ve müzikal gelişim seviyelerine uygunluğunu belirleyerek, eğitimde etkin kullanılabilecek eserlerin tespit edilmesini sağlamaktır. Yöntem: Bu araştırma, TRT Türk Halk Müziği Repertuvarındaki eserlerin MEB müzik dersi öğretim programlarına uygunluğunu değerlendirmek amacıyla betimsel bir araştırma olarak tasarlanmıştır. Araştırmada betimsel araştırma yöntemlerinden olan içerik analizi yapılmıştır. Bu doğrultuda, TRT repertuvarında bulunan 4766 adet türkü, makam, ses aralığı, ritim yapısı, nota değerleri gibi müzikal özellikler açısından detaylı olarak analiz edilmiş ve MEB müzik dersi öğretim programı ile karşılaştırılmıştır. Bulgular: Araştırmada toplam 4766 türkü öncelikle makamsal yapısı bakımından incelenmiş ve MEB müzik dersi öğretim programında yer almayan makamlara ait türküler çıkarılmıştır. Daha sonra makamsal yapıya uygun 3061 türkü ritmik yapı bakımından analiz edilmiştir. MEB müzik dersi öğretim programında yer alan ritmik yapılara uygun 2128 türkü ses aralığı bakımından incelenmiş ve 2112 türkü uygun bulunmuştur. Makam, ritmik yapı ve ses aralığı açısından uygun olan türküler sonrasında MEB müzik dersi öğretim programında yer alan nota değerleri açısından incelenmiş ve toplamda 1048 türkü MEB müzik dersi öğretim programına uygun bulunmuştur. Araştırmada son bulgu olarak ele alınan 1048 türkü müzikal olarak incelenmiş ve ekler bölümünde liste halinde verilmiştir. Sonuç: Araştırma sonucunda, türkülerin öğretim programlarında yer alabilecek öğrenci seviyelerine uygun olup olmadığı ve bu eserlerin müzikal gelişim ve kültürel farkındalık açısından taşıdığı önem değerlendirilmiştir. Öğretmenlerin, öğretim programlarına müzikal açıdan uygun olan ve öğretim programında belirlenmiş müzikal kıstaslara uygun eserleri kolaylıkla seçebilmesi, müzik derslerinin verimliliğini artırmakta ve öğrencilerin derse olan ilgisini yüksek tutmalarını sağlamaktadır. Çocukların erken yaşta halk müziği ile tanışması, kültürel kimlik gelişimleri ve estetik algılarının desteklenmesi açısından çok büyük bir önem arz etmektedir. Makamsal çeşitlilik, öğrencilerin müzikal algılarını geliştirirken; ritmik yapıların detaylı olarak incelenmesi ise öğretmenlere uygun materyal seçimi konusunda rehberlik sunmaktadır. Bu analizler sayesinde, hangi yaş gruplarına hangi türkülerin uygun olduğu tespit edilmiş ve öğretmenlerin derslerinde kullanabilecekleri eserlerin belirlenmesi sağlanmıştır. Özellikle makam, ses aralığı ve ritmik yapı gibi faktörlerin incelenmesi, türkülerin hangi yaş grupları için uygun olduğunu belirlemek açısından kritik bir rol oynamaktadır. Araştırma kapsamında ayrıca, türkülerin çocukların ses sağlığı ve müzikal becerilerinin gelişimi açısından uygunluğu da değerlendirilmiştir. Çocukların ses tellerini zorlamadan, müzikal ifade yeteneklerini geliştirmeleri için uygun eserlerin belirlenmesi ve özellikle ilkokul öğrencileri için ses aralığının ve nota değerlerinin uygunluğu büyük bir önem taşımaktadır.