Baku Sivil Mimarisinde Figürlü Armalar
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Sanat Kuramı ve Eleştiri Anasanat Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Erdem Sevinç
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Alimurat AKTEMUR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İnsanoğlu var olduğu günden günümüze kadar, çeşitli boy ve kabilelere ayrılmışlardır. Kendi varlıklarını diğer toplumlardan ayırt etmek için çeşitli arma ve benzeri şekiller meydana getirmişlerdir. Zaman içerisinde bu şekiller o toplumun tamgası haline gelmiştir. Bu tamgalar sayesinde kabileleri ve toplulukları birbirlerinden ayırmaya ve hangi kabileye ya da hangi topluma ait oldukları belirlenmeye başlanmıştır. XIX. yüzyıl sonu XX. başlarında Bakü sivil mimari örneklerinde, petrol zenginliği ve yaşam kalitesinin yüksek zirveye çıkmaya başlaması ve bunun akabinde yaşayış binalarında özellikle paranın getirdiği güç ön plana çıkmıştır. Bu gücü korumakla görevli olarak yaşayış binalarında geçmişten günümüze devam eden gücü ve kudreti olan hayvansal figürlere yer verilmiştir. Bu figürlere simgeler ve imgeler yoluyla çeşitli anlamlar yüklemişlerdir. Batı etkili içte sade dışarıda ise özellikle de girişe bakan cephelerinde gösterişin hakim olduğu Bakü sivil mimarlık örneklerinde figürlü armaların zengin olarak kullanıldığı görülmektedir. Taşıyıcı konsol, plaster ve alınlık gibi mimari elemanlara işlenen bu armaların yaygın olarak rölyef karakteri taşıdıkları görülür. Figürlü armaların daha çok hayvan figürleriyle teşkil edildiği, bunlar içerisinde de özellikle aslan ve ejder figürlerinin yoğunluk kazandığı anlaşılmaktadır. Genellikle kanatlı ejder, kanatlı aslan şeklinde işlenen figürlü armalar; bu yapılarda koruyuculuk ve güç gösterisine önem verildiğini ortaya koymaktadır. Tezimizin konusunu teşkil eden Bakü sivil mimarisindeki armaların, biçimsel analizinin yanısıra, ikonografik yorumu da yapılarak, mimaride bu armaların ne amaç ve anlamda kullanıldıkları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Arma, Türklerde Arma, Arma Kullanımı