Doğu Anadolu Araştırmaları Işığında Aşkale Bölgesi Keramiklerinin Değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEVAL SALIN

Danışman: Yasin Topaloğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Üç tarafı denizlerle çevrili olan Anadolu; Asya ve Avrupa kıtalarını birbirine bağlayan bir köprü konumundadır. Anadolu?nun yeryüzü şekilleri ve iklim şartları Anadolu tarihinin meydana gelmesinde büyük ölçüde rol oynamıştır. Bu jeopolitik konum sonucu Anadolu, tarihin en eski devirlerinden itibaren doğudan ve batıdan birçok kavmin istilasına maruz kalmış; pek çok medeniyete beşiklik etmiştir. Anadolu coğrafyasında yer alan Doğu Anadolu Bölgesi; jeopolitik konumu, maden ve su kaynaklarının zenginliği nedeniyle yüzyıllar boyunca yerleşim görmüştür. Bu bölgenin kilit noktalarından biri de Erzurum?dur. Araştırma konusu olan Aşkale İlçesi, Erzurum İli?nin 52 km batısında bulunmaktadır. İlçe tarih boyunca çeşitli kavimlerin ve milletlerin uğrak yeri olmuştur. İlçenin ilk yerleşim yerinin, Karasu kıyısı ve Çeçendağı?nın doğusu ile sınırlandığı düşünülmektedir. Kaynak tarama ve yüzey araştırmaları neticesinde Aşkale ve çevresinin Kalkolitik Çağ?dan itibaren yerleşim gördüğü ve Karaz kültüründen önemli ölçüde etkilendiği ortaya çıkmıştır. Tarihi çağlarda ise; Hayaşa Krallığı, Dayaeni ve Urartu Krallığı gibi siyasi güçlerin bölgeye hakim olduğu görülmüştür. Bu çalışmada incelenen çanak çömlek örnekleri, Aşkale İlçesinde yapılan yüzey araştırmaları sonucunda elde edilen materyaller arasından seçilmiştir. Çalışmada ele alınan keramikler; hamur katkı maddeleri, hamur rengi, pişme derecesi, açkı ve bezeme özellikleri açısından analiz edilmiştir.