Türkçe eğitimi alanındaki makalelerin akademik söylem oluşumu: Tür analizine dayalı bir söylem çözümlemesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERKAN FURTUN
Danışman: Muhsine Börekçi
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, Türkiye'deki Türkçe eğitimi alanındaki akademik makalelerin tür analizi kapsamında çok yönlü söylem analizinin yapılması ve bu çalışmaların uzman görüşleri çerçevesinde akademik söyleme uygunluğunun incelemesi amaçlanmaktadır. Yöntem: Çalışmada, eş zamanlı/paralel karma yöntemler araştırması kullanılmıştır. Türkçe eğitimi alanındaki 398 adet araştırma makalesinin akademik söylem yapılarını incelemek için, nicel ve nitel veriler ayrı ayrı ve eş zamanlı olarak toplanmıştır. Araştırmanın nitel boyutunu 12 editör ile yapılan görüşmeler oluşturmaktadır. Nicel veriler ise 201 Türkçe eğitimi alan uzmanına uygulanan "Makale Değerlendirme Anketi" ve 398 makaleye uygulanan "Makale Değerlendirme Formu" kullanılarak toplanmıştır. Bulgular: Araştırma sonucunda görüşme tekniğine dayalı nitel bulgular "bilimsellik, araştırmacının görevleri, alanda yer alan çalışmaların olumlu özellikleri, bilimsel yayında akademik yazımın yeri ve literatürde yer alan çalışmalara eleştirel yaklaşım" şeklinde beş farklı tema altında toplanmıştır. Alan uzmanları ve araştırmanın kodlayıcıları tarafından yapılan değerlendirmelerde makalelerin en çok "yöntem ve tartışma" bölümlerinin oldukça zayıf olduğu; akademik söylem yapısına en uygun bölümünün ise alanyazın bölümü olduğu görülmüştür. Sonuç: Makale türü söylem analizi çerçevesinde yapılan bu çalışma sonucunda Türkçe eğitimi akademik metinlerde kültürel ve sosyal yapıların da etkilerinden dolayı makalelerde kesinlikle bulunması gereken "başlık, yazarlar, özet, giriş, metodoloji, sonuçlar, tartışma ve kaynaklar" bölümleri ile "araştırma konusu ve tanımları, araştırma soruları, metodolojik teknikler, deneysel kurulum, çalışmanın amacı, ana keşifler, araştırma sorularına cevaplar, sonuçların açıklaması, çıkarımlar ve öneriler alt başlıklarının eksik söylemler içerdiği görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Türkçe eğitimi, söylem, retorik, tür analizi, akademik yazım