Türkiye'de AR-GE Harcamalarının İhracat Üzerindeki Etkisinin ARDL Yöntemiyle Araştırılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ekonometri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HÜSEYİN COŞKUN

Danışman: Hakan Eygü

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Uluslararası piyasalarda yaşanan yoğun rekabete karşı direnç gösterebilmek için sürdürülebilir büyümeye ve dış ticaret üstünlüğüne sahip olmak gerekmektedir. Bu amaçlar doğrultusunda ülkelerin ihtiyacı olan faktör uluslararası piyasada rekabet fırsatı yaratacak yeni ürün üretmek ve mevcut ürünü geliştirebilmektir. Ar-Ge harcamaları ve faaliyetleri bu ihtiyaçları karşılayarak ülkelere rekabet avantajı sağlamaktadır. Bu bağlamda çalışmanın amacı Türkiye ekonomisinde Ar-Ge harcamalarının ihracat üzerindeki etkisini incelemektir. Bu amaçla 1990-2018 dönemi yıllık Ar-ge harcamaları, ihracat, reel efektif döviz kuru ve en çok ihracat yapılan 20 ülkenin ortalama kişi başı gayri safi yurt içi hasılası verileri kullanılarak ARDL modeli kurulmuştur. ARDL sınır testi ile eşbütünleme ilişkisinin varlığı test edilmiş ve değişkenlerin uzun dönem ve kısa dönem dinamikleri incelenmiştir. Analiz sonuçlarında en çok ihracat yapılan 20 ülkenin ortalama kişi başı gayri safi yurt içi hasılasının kısa vadede ihracatı etkilemediği ancak uzun dönemde pozitif etkilediği, reel efektif döviz kurunun ihracatı kısa ve uzun dönemde pozitif etkilediği görülmüştür. Ar-Ge harcamalarının ihracat üzerinde kısa dönemde negatif etkisinin olduğu ancak uzun dönem dengesinden sapmaların dengeye gelmesiyle birlikte Ar-Ge harcamalarının ihracatı uzun dönemde pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir.