Lise öğretmenlerinin biçimlendirici değerlendirme uygulamalarının incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Kâzım Karabekir Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Gülşah GÜRBULAK TÖREMİŞ

Danışman: Ceyhun Ozan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırmanın amacı lise öğretmenlerinin biçimlendirici değerlendirme uygulamalarını incelemektir. Yöntem: Bu araştırma bir durum çalışmasıdır. Lise öğretmenlerinin biçimlendirici değerlendirme uygulamalarını nasıl kullandıkları inceleneceği için nitel araştırma desenlerinden durum çalışması tercih edilmiştir. Araştırmanın katılımcılarını, Ardahan ili, merkez ilçesinde MEB'e bağlı ortaöğretim düzeyindeki okullarda görevli farklı branşlardan 15 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; gözlem ve görüşme formları kullanılmıştır. Verilerin analizinde, betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Bulgular: Lise öğretmenlerinin çoğunun biçimlendirici değerlendirme uygulamalarından olan soru sorma, geri bildirim verme ve düzey belirleyici testler uygulama gibi uygulamaları derslerinde uyguladıkları görülmüş fakat öz/akran değerlendirmesini neredeyse hiç kullanmadıkları elde edilen bulgular arasındadır. Lise öğretmenlerinin yine bu uygulamaları derslerinde sürekli uyguladıkları fakat bu uygulamaların biçimlendirici değerlendirme uygulaması olduğundan haberdar olmadıkları görülmüştür. Lise öğretmenlerinin biçimlendirici değerlendirme uygulamalarını uygularken zorlanmalarına neden olan etkenlerin başında da zamanın yeterli olmaması, sınıfların kalabalık olması ve öğrencilerin bilişsel düzeylerinin etkili olduğu görülmüştür. Sonuçlar: Araştırmanın sonucuna bakıldığında lise öğretmenlerinin biçimlendirici değerlendirme uygulamalarını derslerde uygularken soru sorma, geri bildirim verme ve düzey belirleyici sınavlar uygulama gibi biçimlendirici değerlendirme uygulamalarını derslerinde sistematik ve planlı bir şekilde olmasa da kullandıkları görülmüştür. Ayrıca öğretmenlerin öz/akran değerlendirmesini derslerinde uygulamadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin biçimlendirici değerlendirme uygulamalarını uygularken sınıfların kalabalık olması, ders süresinin yeterli olmaması ve öğrencilerin bilişsel düzeylerinin farklı olmasının biçimlendirici değerlendirme uygulamalarını uygularken zorlanmalarına neden olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: biçimlendirici değerlendirme, lise öğretmenleri, soru sorma, geri bildirim, öz değerlendirme, akran değerlendirme