Üniversite Öğrencilerinin Gümüşhane İli Rekreasyon Alanları Üzerine Görsel Kalite Değerlendirmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Mimarlık ve Tasarım Fakültesi, Peyzaj Mimarlığı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Özden TANIŞ

Danışman: Sevgi Yılmaz

Özet:

Araştırma Gümüşhane kenti ve yakın çevresindeki Limni Gölü Tabiat Parkı (Torul), Örümcek (Kürtün) Ormanı, Tomara (Şiran) Şelalesi, Zigana Dağı, Taşköprü Yaylası, Karaca (Torul) Mağarası, Santa Harabeleri ve kent merkezinde özgün Gümüşhan'e evleri rekreasyon alanlarında yürütülmüştür. Araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerine yönelik olarak hazırlanan anket ile mekânsal planlamalarda ihtiyaca dönük olarak insanların kendini iyi hissedeceği peyzaj tasarımlarına yer verilebilmesi için katılımcıların görsel algılamada değerlendirme biçimleri, mekân tercihleri, algılama düzeyleri ve mekânın duygular üzerindeki etkisini belirlemek amaçlanmıştır. Anket çalışması Gümüşhane Üniversitesinde 511 öğrenci ile 2019 yılında yürütülmüştür. Çalışma materyalini oluşturan 8 ayrı doğal ve kültürel peyzaj tipi için temsilen her birinden 3 fotoğraf üzerinden değerlendirilmiştir. Görsel peyzaj kalitesinin belirlemesinde, pozitif mutluluk, huzur, güven, heyacan parametrelerine ve negatif duygular rahatsız edici, korku verici ve güvensizlik duygu sıfatlarına 1-5 arasında puanlama yapılmıştır. Araştırma sonucunda Yayla Peyzaj (4,08), Doğal Peyzaj (3,97) ve Göl Peyzaj (3,85)' ı temsil eden görüntüler yüksek, Orman Peyzaj (3,62)'ı orta seviyede, Mağara Peyzaj (3,42), Kültürel Peyzaj (3,22) ve Dere Peyzaj (3,20)'ı temsil eden görüntülerin ise düşük değer aldığı tespit edilmiştir. Bu sonuç öğrencilerin pozitif duygularının, peyzaj tiplerine göre doğallık seviyesinin arttığı alanlarda yükseldiği, negatif duygularında azaldığını göstermiştir. Pozitif ve negatif duygular arasındaki farklar alındığında Yayla Peyzajı görsel kalite değeri 2,71 farkla Gümüşhane için daha önemli olduğu tespit edilmiştir. Bu tespitler yorumlanarak, kentsel peyzaj tasarımlarında yöresel kimliğe atıf yapacak tasarımlara daha çok yer verilmesi yönünde öneriler verilmiştir.