Doğum sonrası depresyon okuryazarlığı ölçeği Türkçe versiyonunun geçerlik ve güvenirlik çalışması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Doğum Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MÜJDE SÖNMEZ
Danışman: Aslı Sis Çelik
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma, orijinal adı " The Postpartum Depression Literacy Scale" olan ölçüm aracını Türkçe'ye uyarlamak, geçerlik ve güvenirliğini test etmek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Metodolojik olarak yapılan bu araştırma Erzurum Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde Haziran 2022 - Eylül 2023 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini, ilgili hastanenin Kadın Hastalıkları ve Doğum ile Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları polikliniklerine başvuran gebeler ve 0-12 aylık çocuğu olan kadınlar oluşturmuştur. Çalışmanın örneklemini; en az ilkokul mezunu olan, gebeliğinde veya çocuğunda herhangi bir riskli/anomali durumu bulunmayan ve aile bütünlüğü bozulmamış 203 gebe ve 197 doğum yapmış kadın olmak üzere 400 kadın oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında "Tanıtıcı Bilgi Formu", "Postpartum Depresyon Okuryazarlığı Ölçeği Türkçe Formu" , "Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği", "Beck Depresyon Envanteri" ve "Edinburg Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği" kullanılmıştır. Bulgular: Doğrulayıcı faktör analizine göre ölçeğin yapısal denklem model sonucunun p=0.000 düzeyinde anlamlı olduğu, ölçeği oluşturan 25 madde ve altı faktörlü ölçek yapısıyla ilişkili olduğu belirlenmiştir. Ölçek yapısının doğrulanması sırasında faktör 5'in faktör yükü 1'in üzerinde olduğundan dolayı modelden çıkarılması gerektiğine karar verilmiştir. Ayrıca model yapısını bozan maddelerin de analiz dışı bırakılmasına karar verilmiştir. Bu bağlamda 4., 5., 8., 19., 20. ve 23. maddelerin modelden çıkarılması ile modelin yapı geçerliğinin sağlandığı görülmüştür. Ölçeğin iç tutarlılık analizlerinde; toplam Cronbach's alfa katsayısının 0.868, ve alt boyutlarına ait Cronbach's alfa katsayısının ise 0.618-0.912 arasında olduğu belirlenmiştir. Madde-toplam test korelasyon değerlerinin 0.307 ile 0.846 arasında değişkenlik gösterdiği tespit edilmiştir. Ölçeğin eş değerliliğinin belirlenmesi için yapılan paralel form güvenilirliği için "Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği" kullanılmıştır. İki ölçek arasındaki korelasyon değerinin r=0.459 olduğu ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır (p<0.001). Sonuç: Postpartum Depresyon Okuryazarlığı Ölçeğinin Türkçe versiyonunun gebelerde veya lohusalarda postpartum depresyon okuryazarlığını belirlemede geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Depresyon okuryazarlığı, geçerlik, güvenirlik, hemşirelik, postpartum depresyon okuryazarlığı ölçeği