Sanatta sansür:tahakküm, tahammül, tahrik
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Semra DOĞAN
Danışman: Fevziye Eyigör Pelikoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
arihsel süreçte üretici güçler ve üretim ilişkileri açısından sanatçı ve sanat alımlayıcısı / iktidar rollerinin birbirlerine göre uyum, çatışma ve karşı duruşları sanat eserine uygulanan sansür ölçütünde görünürlülük kazanmaktadır. `Sansür?ün varlığının neden-sonuç ilişkilerini kurduğumuzda, Rönesans dönemine değin sanat, iktidara tabi bir araç iken, Rönesanstan 19.Yüzyıla değin süreçte, iktidarların teamüllerinin toplumun hafızasına yerleştirilmesi aşamasındadır. 19.yüzyıldan 20.yüzyıl ortalarına değin sanat yapıtlarına sansürün uygulanımını, iktidarın tahakkümü, sanatçının tahrik edimi ve alımlayıcının tahammülü açısından artış gösterir. 1960?lı yıllardan günümüze, özel hayata müdahale, isyan, protesto ve propaganda gibi başkaldırı niteliğine sahip yapıtlar ve tepkisel davranışlar içeren eylemler olarak karşımıza çıkan `SANAT?, iktidarın tahakkümünün şiddete, şiddetin toplum-birey bazında tahammülsüzlüğe ve itaatsizliğe dair bir alanı işgal etmeye başladığı anlaşılmaktadır. Söz konusu değerlendirmeleri içeren `Sanatta Sansür? konusu, etki-tepki mekanizması olarak incelenmesi zorunlu bir alan olarak önem arz etmektedir. Postmodern kuramcılar ve eleştirmenlerin kimlik, otorite, şiddet, propaganda, sivil itaatsizlik, pornografi, protesto, kötülük, vb. başlıklar altında ele aldıkları durum değerlendirmeleri günümüz sanatına doğrudan yön veren metinler olarak karşımıza çıkmaktadır. Kendileri birer otoriteye dönüşmüş sanatçı, sanat alımlayıcısı ve siyasi otorite?nin tepkisinin ne olduğunun incelendiği bir kapsam; günümüz sanatındaki `minör politika?ları, güçlenmiş iktidar modellerini ve muhalefet cemaatlerinin seslerini genel geçer bir dil olarak anlamlandırmaya olanak sağlamaktadır.